ئەزەرەيجان قوزغىلىڭى

دۇنيا تارىخى 1920 - 1921-يىللىرى ئىران مىللىي ئازادلىق ھەرىكىتى ئەۋج ئالغان 1921-يىللىرى ئىران مىللىي ئازادلىق ھەرىكىتى ئەۋج ئالغان مەزگىلدىكى قوزغىلاڭ. 1920-يىلى 4-ئايدا ئەزەربەيجاننىڭ مەركىزى تەبرىزدە ئەنگلىيىگە قارشى ۋە ھۆكۈمەتكە قارشى قوراللىق قوزغىلاڭ يارتىلغان. خىئابانې باشچىلىقىدىكى ئەزەربەيجان دېموكراتلار پارتىيىىدىكىلەر قوزغىلاڭغا رەھبەرلىك قىلغان. قوزغىلاڭچىلار ھۆكۈمەت ئورگانلىرىنى ئىشغال قىلىپ، ئەمەلدارلارنى قوغلاپ چىقىرىپ، ئەزەربەيجاننى <ئازادىستان> (ئەركىن بەگلىك) دەپ جاكارلاپ، دېموكراتىك ھۆكۈمەت قۇرۇپ، بەزى دېموكراتىك تەدبىرلەرنى يولغا قويغان. قوزغىلاڭچىلارنىڭ رەھبەرلىرى كۈرەش داۋامىدا ئاجىز كېلىپ قېلىپ پاسسىپ مۇداپىئەلىنىش تاكتىكىسىنى قوللانغانلىقى ھەمدە باشقا ريونلاردىكى ئىنقىلابىي ھەرىكەت بىلەن ئالاقە باغلىمىغانلىقى ئۈچۈن، 1920 يىلى كۈزدە ھۆكۈمەت ئارمىيىسىنىڭ قورشاپ ھۇجۇم قىلىشى ئاستىدا قوزغىلاڭ باستۇرۇۋېتىلگەن.