سانتايانا

دۇنيا تارىخى ）1863 - 1852( ئامېرىكىلىق پەيلاسوپ، شائىر. ئىسپانىيىدىكى مادرىدتا تۇغۇلغان. 1872 - يىلى ئامېرىكىغا كۆچۈپ بارغان. 1886 - يىلى خارۋارد داشۆسىنى پۈتتۈرگەن. 1889 - 1912 - يىللىرى خارۋارد داشۆسىنىڭ پەلسەپە فاكولتىتىدا دەرس بەرگەن. خارۋارد داشۆسىدىن پىنسىيىگە چىققاندىن كېيىن، ئۇزاق ۋاقىت ئىتالىيىدە تۇرغان. رىمدا ئۆلگەن. پەلسەپە جەھەتتە چىنلىق نەزەرىيىسىنى تەنقىد قىلغان. ئۇنىڭ پەلسەپە ئىدىيىسى ئوبىكتىپ ئىدىئالىزم بىلەن سۇبىكتىپ ئىدىئالىزمنىڭ ئارىلاشمىسىدىن ئىبارەت. ئۇ رېئال دۇنيانى ئىككى ساھە يەنى: ماھىيەتلىك ساھە ۋە مەۋجۇدىيەت ساھەسى دەپ ئايرىپ، ئالدىنقىسى مەڭگۈ ئۆزگەرمەس چۈشەنچەدۇنياسى، كېيىنكىسى دائىم ئۆزگىرىپ تۇرىدىغان ماددىي دۇنيا، ئۇ پەقەت ئالدىنقىسىنىڭ ئىنكاسىدىن ئىبارەت دەپ قارىغان. بۇ ئەمەلىەتتە پلاتوننىڭ ئىدىيىچىلىكىنىڭ كۆچۈرۈلمىسى. ئۇ يەنە ئوبىكتىپ دۇنيانىڭ مەۋجۇتلىقى ۋە مەجۇت ئەمەسلىكىنى دەلىللەپ بەرگىلى بولمايدۇ، دەپ قارىغان. ئۇنىڭ ئاساسىي ئەسەرلىرى <ئەقلىي تۇرمۇش>، <شۈبھىچىلىك ۋە ھايۋانلارچە ئېتىقاد>، <ئەپلاتونچىلىق ۋە مەنىۋى تۇرمۇش>، <مەۋجۇدىيەت ساھەسى> قاتارلىقلار.