يەككە باج نەزەرىيىسى

دۇنيا تارىخى ئامېرىكىلىق چاكىنا ئىقتىسادشۇناس ھېنرى گېئورگى 1897 - يىلى نەشر قىلدۇرغان <ئالغا بېسىش ۋە نامراتلىق> دېگەن كىتابىدا ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئىجتىمائىي ئىللەتلەرنى يوقتىشتىكى بىر خىل نەزەرىيە. ئۇنىڭدا ئالغا بېسىش بىلەن نامراتلىقنى تۇتاشتۇرىدىغان سىر - يەرنىڭ خۇسۇسىيلار تەرىپىدىن مونوپول قىلىۋېلىنىشىدا دەپ قارالغان. يەرنى دۆلەت ئىختىيارىغا ئۆتكۈزۈۋېلىشنى يولغا قويۇپ، خۇسۇسىيلار ئىگىدارچىلىقىدىكى يەرلەردىن دارامەتكە قاراپ ئېشىپ بارىدىغان باج ئېلىپ، باشقا باجلارنى ئەمەلدىن قالدۇرۇپ، ھۆكۈمەت پەقەت بىر خىل يەر بېجى ئالسا كاپىتالىزم جەمئىيىتىنىڭ بارلىق زىددىيەتلىرىنى يوقاتقىلى بولىدۇ، دەپ قارالغان. بۇ نەزەرىيە ئەينى چاغدا نيۇ - يورك قاتارلىق شەھەرلەردىكى بىر قىسىم ئىشچىلارنىڭ قوللىشىغا ئېرىشكەن، تاكى ⅩⅩ ئەسىرنىڭ 30 - يىللىرىغا كەلگەندىمۇ بەزىلەر يەنە ئوتتۇرىغا قويغان. بۇ تەشەببۇسنى ھىمايە قىلغۇچىلار بىرلا خىل باج تەرەپدارلىرى، دەپ ئاتالغان. ماركس <بۇ سانائەت كاپىتالىستلىرىنىڭ بىر تۈرلۈك ئاشكارا ئىپادىسىدىن ئىبارەت، خالاس> دەپ ھېسابلىغان.