چاناق

ئاھاڭداش سۆزلەر ئىسىم زەرگەرلىك سايمىنى. ئالتۇن _ كۈمۈش ئېرىتىدىغان قاچا. ئاھاڭداش سۆزلەر ئىسىم تۈگمەندىكى سۈكەننىڭ ئۈگۈت چۈشىدىغان نورى. ئاھاڭداش سۆزلەر ئىسىم كۆزنىڭ قارىچۇق ئورۇنلاشقان يېرى سەمەتنىڭ چاناقلىرىغا ياش كەلدى. ئاھاڭداش سۆزلەر ئىسىم دانلىق زىرائەتلەرنىڭ دېنىنى، كېۋەزنىڭ پاختىسىنى ئوراپ تۇرغان شاكىلى. بۇغداي تازا ئوخشاپتۇ، دانلىرى چاناققا پاتماي قاپتۇ. شىۋىلەر خوتەن شىۋىسى تۈگمەننىڭ دان چۈشىدىغان يېرى. شىۋىلەر ئاقسۇ شىۋىسى كىۋەز غوزىسى ( باشقا جايلاردا بۇغداينىڭ خانىسى، قېپى مەنىسىدە قوللىنىلىدۇ. مەسىلەن: بۇغداي چانىقى؛ پاختا چانىقى ). تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى چاناق. ياغاچتىن ئويۇپ ئىشلەنگەن تۇزلۇق ۋە شۇنىڭغا ئوخشاش قاچىلار. 1 - 495 تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى چاناق، قاچا. ئوغۇزچە. 1 - 495 ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم ئالتۇن، كۈمۈش، مىس قاتارلىق مېتاللارنى ئېرىتىدىغان، چوقىدىن ياسالغان قاچا. كۆزشارچىسى يەنى قارىچۇق جايلاشقان ئورۇن. كۆز چانىقى. ئارپا، شال، بۇغداي قاتارلىقلارنىڭ دېنىنى، كېۋەزنىڭ پاختىسىنى ئوراپ تۇرغان قېپى، شاكىلى. تۈگمەنگە ئورنىتىلغان سۈكەننىڭ ئۈگۈت چۈشىدىغان، ئۈستى يۇمىلاق، ئۇچى نور شەكىللىك قىسمى. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئەرلەرگە خاس ئىسىم كۆز چانىقى؛ چېجىر، غېدىر، ساپال قاچا، گۈل چىنىسى. قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى چاقىرىش، تەكلىپ قىلىش.