ئاۋستېرلتز جېڭى

دۇنيا تارىخى 1805-يىلى ناپولېئون روسىيە - ئاۋسترىيە بىرلەشمە ئارمىيىسىنى مەغلۇپ قىلغان جەڭ. بۇ جەڭگە فرانسىيە ئىمپېراتورى ناپولېئون Ⅰ، روسىيە ئىمپېراتورى ئالېكساندر Ⅰ، ئاۋسترىيە ئىمپېراتورى فرانس Ⅱ قاتناشقانلىقى ئۈچۈن، <ئۈچ ئىمپېراتورى جېڭى> دەپمۇ ئاتالغان. فرانسىيىگە قارشى ئۈچىنچى قېتىملىق ئىتتىپاق قۇرۇلغاندىن كېيىن، ناپولېئون ئەنگلىيىدە قۇرۇقلۇققا چىقىش پىلانىدىن ۋازكېچىپ، 1805-يىلى 8-ئايدا قوشۇنىنى مەغلۇپ قىلىپ، 11-ئاينىڭ 13-كۈنى ۋېنانى ئىشغال قىلغان. بىرلەشمە جەڭگە فرانسىيە ئارمىيىسىدىن 80 مىڭ كىشى، روسىيە ئارمىيىسىدىن 75 مىڭ كىشى، ئاۋسترىيە ئارمىيىسىدىن 15 كىشى قاتناشقان. ناپولېئوننىڭ شىددەتلىك ھۇجۇمى ئاستىدا روسىيە - ئاۋسترىيە بىرلەشمە ئارمىيىسى ئۈزۈل - كېسىل بىتچىت بولۇپ، تەخمىنەن 35 مىڭ كىشىسىدىن ئايرىلغان، قالغانلىرى تەرەپ - تەرەپكە پىتىراپ قاچقان، فرانسىيە ئارمىيىسىدىن پەقەت 9000 كىشىلاچىقىم بولغان. ئاۋسترىيە ئىمپېراتورى فرانس Ⅱ شۇ كۇنى كەچتە ئۇرۇشنى ۋاقتىنچە توختىتىشنى تەشەببۇس قىلغان. روسىيە ئارمىيىسى ئاۋستىريە زېمىنىدىن چېكىنىپ چىقىشقا مەجبۇر بولغان. بۇ جەڭ فرانسىيىگە قارشى ئۈچىنچى قېتىملىق ئىتتىپاقنىڭ تېز يىمىرىلىشىگە تۈرتكە بولغان.