پاڭقۇش

مەنىداش سۆزلۈكلەر ئەقلىي كۈچى ئاجىز، تولۇق يېتىلمىگەن، توغرا پىكىر قىلالمايدىغان. بۇ يەردىكى فرازىئولوگىيىلىك بىرىكمىلەردىن «قاپاقباش، سامانقورساق، پوققورساق» لارنىڭ بىلىمسىز، نادانلىقتىن «دۆت» لۈكىنى كۆرسىتىدۇ؛ قالغانلىرى كۆپىنچە جۈملىدە ئېنىقلىغۇچى بولۇپ كېلىدۇ. پېئىل ھالىتىدە جۈملە بۆلەكلىرى بولۇپ كېلىدۇ: ئۇ، سەندىن قاچان كەلدىڭ دەپ، سوراۋاتىدۇ، سەن تاغدىن سورىسا، باغدىن جاۋاب بېرىۋاتىسەنغۇ دېگەندەك. كالۋا مەسچىتتىمۇ تاماق يەر. گالۋاڭنىڭ بېشى زېدە. گالۋاڭغا ئالۋاڭ يوق. راھەتكە بېرىلگەن ئۆگەنمەس، لەقۋا بولار. ئەلنىڭ جېنى چىقسا، گالزاڭنىڭ كۈلكىسى كېلەر. ئاقىلنىڭ ئىشى تۈگىمەس، گاراڭنىڭ غېمى. كومشانىڭ كۈن كۆرۈشى تەس. دېۋەڭگە تاياق دېۋەيلىمە، ئورۇنسىز. مەتۇ مېھرابقا سىيىدۇ. گول ئاسان ئادىشىدۇ. دەلتە دەردىنى بىلمەيدۇ. گاراھ گاسقا يولۇقسا ئىش بۇزۇلىدۇ. ئاڭقاۋ ئالمىغا ئامراقمىش. پاڭقۇش پايخانىدا قالىدۇ. ھاڭۋاقتىغا ھارامزادە ئامراق. ھاڭۋاقتىنىڭ ھالى خاراب. خامۇش ئاشنى خام يەيدۇ. خارامۇش خارلانمىسۇن. قاپاقباشتىن ساپ ئەقىل يوق. سامانقورساق سامانلىقتا ياتىدۇ. ئۇ مېڭىسىنى قاغا چوقۇۋالغان نېمىكەن. باقى قىچىشمىغان يەرنى تاتىلاپ يۈرىدىغاننى دوست تۇتۇپتۇ. ئاشپەزگە پۇل بېرىپ، نانۋايغا قارايدىغان كىشىدىن ئاغزىڭ قېنى دېسە، بۇرنىنى كۆرسىتىدىغان ئارتۇق ئەمەس. ئۇ شۇنداق قىزىق بالىكەنكى، تاغدىن سورىساڭ، باغدىن جاۋاب بېرىدىغان كىشىلەردىن كۈلىدىكەن. شىۋىلەر غۇلجا شىۋىسى دۆت، ھاڭۋاقتى. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر پاڭ + قۇش سۈپەت كاللىسى ئىشلىمەيدىغان، ساراڭ قېتىش؛ دۆت، كالۋا. ھاڭۋاقتى. پاڭقۇش ئادەم.