ئانېكدوت

ئەدەبىيات ئاتالغۇلىرى (گرېكچە بېسىپ چىقىرىلمىغان سۆزىدىن) غەلىتە ۋەقە، كۈلكىلىك ھادىسىلەر توغرىسىدا كىچىك قىزىقارلىق ھېكايە. مىلادىدىن ئىلگىرى 6 - ئەسىردە ئۆتكەن ۋىزانتىيە تارىخچىسى پىروكوپنىڭ ئىمپېراتور يۇستىنيان ۋە ئۇنىڭ ساراي ئەھلى (شەخسىي) ھاياتىدىن ئېلىنغان قىزىق ۋەقەلەرنى ھېكايە قىلغۇچى <سىرلىق تارىخ> دېگەن ئەسىرى بىرىنچى قېتىم <ئانېكدوت> دەپ ئاتالغانىدى، شۇنىڭدىن كېيىن ئانېكدوت ئاتالغۇسى مەخسۇسلا ئەدەبىي ئەسەرلەرگە قارىتىپ ئىشلىتىلىشكە باشلىغان. كۈلكىلىك تاسادىپىلارغا ئاساسلىنىپ تۈزۈلگەن ھېكايە ياكى بىرەر ئەسەردىكى ئايرىم ئېپىزوتمۇ ئانېكدوت ياكى ئانېكدوتىك ھېكايە دېيىلىدۇ. غاپۇر غۇلامنىڭ <ھىيلەئى شەرئىي> ناملىق ھېكايىسى، پېشقەدەم يازغۇچىمىز زۇنۇن قادىرىنىڭ <رودۇپاي> ۋ <ئىككى بارمىقىم بىلەن> ناملىق ھېكايىلىرى بۇنىڭغا مىسال بولىدۇ. ئومۇمەن، ئانېكدوت شەرق خەلقلىرى ئەدەبىياتىدىكى لەتىپلەر، ئېنىقراق قىلىپ ئېيتقاندا، ئەپەندى لەتىپىلىرىگە ئوخشاش ئەسەرلەر، (سەلەي چاققان، موللا زەيدىن لەتىپىلىرى) دىن ئىبارەت. مەنىداش سۆزلۈكلەر كۈلكىلىك ۋەقە - ھادىسە توغرىسىدا ئېيتىلىدىغان قىزىق پاراڭ. نەسىردىن ئەپەندى لەتىپىلىرى - لەتىپىنىڭ كانى. <ئۇيغۇر خەلق لەتىپىلىرى> نەشىردىن چىققاندا زور ئالقىشقا ئېرىشتى.