گىببېرېللىن

بىئولوگىيە بىرخىل ئۆسۈشنى غىدىقلىغۇچى ماددا. ئۇ گىببېرېللا (Gibberlla fujikuroi) باكتېرىيىسىنىڭ مېتابولىزم مەھسۇلاتىدىن ئايرىۋېلىنغان بىر خىل فىزىئولوگىيىلىك ئاكتىپ ماددا بولۇپ، ئۇنىڭ نامى مۇشۇ خىل باكتېرىيىنىڭ نامى بىلەن ئاتالغان. گىببېرېللىن ھالقىسىدىكى قوش باغ بىلەن گىدروكسىل رادىكالىنىڭ سانى ۋە ئورنىنىڭ ئوخشىماسلىقىغا ئاساسەن، گىببېرېللىننىڭ ھەرخىل تۈرلىرى بولىدۇ. ھازىرغىچە مەلۇم بولغان گىببېرېللىنلار 57 خىلغا بارىدۇ، ئۇ تۆۋەن دەرىجىلىك ئۆسۈملۈكلەردە مەۋجۇت بولۇپلا قالماي يۇقىرى دەرىجىلىك ئۆسۈملۈكلەردىمۇ ئومۇميۈزلۈك بولىدۇ. ئۇنىڭ ھالىتى ئۈچ خىل، يەنى <ئەركىن ھالەت>، <بىرىككەن ھالەت> ۋە <سۇدا ئېرىگەن ھالەت> تىن ئىبارەت. ئۇ ئاساسەن ھۈجەيرىنىڭ بۆلۈنۈشى ياكى ئۇزىرىشىنى ئىلگىرى سۈرۈش، ئامىلازىنى ئىندۇكسىيىلەش رىبونۇكلېئازىنى ھاسىل قىلىش، ئۇيقۇنى ساقىت قىلىش رولىنى ئوينايدۇ؛ ئۇۇزن كۈنلۈك ئۆسۈملۈكلەرگە نىسبەتەن تۆۋەن تېمپۇراتۇرىنىڭ رولىنى ئويناپ، ئۆسۈملۈكنىڭ يېتىلىشىنى تېزلىتىپ، باش چىقىرىش ۋە چېچەكلەشنى ئىلگىرى سۈرىدۇ. بەلگىلىك قويۇقلۇق دائىرىسىدە ئۇرۇقسىز مېۋىنىڭ ھاسىل بولۇشىنى غىدىقلايدۇ، شۇڭا ئۈزۈم ئىشلەپچىقىرىشتا كەڭ كۆلەمدە ئىشلىتىلىدۇ. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم روسچە؛لاتىنچە بىئولوگىيە ئۆسۈملۈك گارمونىنىڭ بىر تۈرى. ئۇ گىببېرېللىن زەمبۇرۇغىنىڭ مېتابولىزم مەھسۇلاتى بولۇپ، خىمىيىۋى ئۇسۇلدا ئاجرىتىپ ئېلىنىدۇ. ساپ گىبېرېللىن ئاق رەڭلىك پاراشوك بولۇپ، سۇدا تەستە ئېرىيدۇ، ئىسپىرت ۋە مايلاردا ئېرىيدۇ. ئۇنىڭ ئۆسۈملۈكىنىڭ ئۆسۈشىنى تېزلىتىش، ئۇيقۇسىنى ئېچىش، ئۇرۇقسىز مېۋىلىتىش روللىرى بار.