ئۇقۇم

سودا,پارقازان، بېسىملىق باك,ئۇنىۋېرسال,تېببىي,خىمىيە,ئىستېتىكا,كومپيۇتېر,ماتېماتىكا 概念 gài niànDئۇنىۋېرسال 心念 xīn niànDتارىخ 表征 biǎo zhēng پسىخولوگىيە 概念 gài niàn بۇ ئوبيېكتنىڭ ماھىيەتلىك بەلگىلىرىنى ئەكس ئەتتۈرگەن تەپەككۇر شەكلى. ئۇ كىشىلەرنىڭ ئەمەلىيەت ئارقىلىق ئوبيېكتنىڭ نۇرغۇن بەلگىلىرى (ياكى خۇسۇسىيەتلىرى) ئىچىدىن ماھىيەتلىك بەلگىلىرىنى (خۇسۇسىيەتلىرىنى) ئابستراكتسىيىلەپ ئومۇملاشتۇرۇشى بىلەن ھاسىل بولىدۇ. ئۇقۇم شەكىللەنگەن باسقۇچتا، كىشىلەرنىڭ بىلىشى ھېسسىي بىلىشتىن ئەقلىي بىلىشكە كۆتىرىلگەن، شەيئىنىڭ ماھىيىتى ئىگىلەپ ئېلىنغان بولىدۇ. ئىلمىي بىلىش نەتىجىلىرىنىڭ ھەممىسى تۈرلۈك ئۇقۇملارنى شەكىللەندۈرۈش ئارقىلىق خۇلاسىلاپ ئومۇملاشتۇرۇلغان. ئۇقۇم سۆز ياكى سۆز گۇرۇپپىسى ئارقىلىق ئىپادىلىنىدۇ. ئۇقۇمنىڭ ھەممىسىدە مېغىز بىلەن ھەجىم بولىدۇ. ئۇقۇم مەڭگۈ ئۆزگەرمەيدىغان نەرسە ئەمەس، ئۇ ئىجتىمائىي تارىخ ۋە ئىنسانلار بىلىشىنىڭ تەرەققىياتىغا ئەگىشىپ ئۆزگىرىدۇ. ئۇقۇمنىڭ مېغىزى بىلەن ھەجمىنى ئايدىڭلاشتۇرۇۋالغاندىلا،ئۇقۇمنى توغرا تەتبىق قىلغىلى بولىدۇ. ئۇقۇمنىڭ مېغىزى ئۇقۇمدا ئەكس ئەتتۈرۈلگەن ئوبيېكتنىڭ ماھىيەتلىك بەلگىلىرىنىڭ يىغىندىسى. مەسىلەن، «ئادەم» ئۇقۇمىنىڭ مېغىزى ئۇنىڭ تىلغا ئىگە بولۇشى، تەپەككۇر قىلالىشى، ئىشلەپچىقىرىش قورالىنى ياساپ ۋە ئۇنى ئىشلىتەلىشى، تۈرلۈك مۇرەككەپ ئەمگەكلەرنى قىلالىشى قاتارلىقلار. ئۇقۇمنىڭ ھەجمى ئۇقۇمدا ئەكس ئەتتۈرۈلگەن ئوبيېكتلارنىڭ ھەممىسى. يەنى ئۇقۇمدا كۆرسىتىلگەن بارلىق شەيئىلەر. مەسىلەن، «ئادەم» ئۇقۇمنىڭ ھەجمىگە دۇنيادىكى بارلىق كىشىلەر كىرىدۇ. ئۇنىۋېرسال (ئى) gài niàn 概念 دىنى سۆزلۈكلەر بۇددا دىنى 想 xiǎn