تېرىق

ئۇنىۋېرسال (ئى) shǔ ，xiǎo mǐ 黍，小米 ئۇنىۋېرسال,ئۆسۈملۈك 黄米 huáng mǐDئۆسۈملۈك 黍<>黍草<>黍稷 shǔ <>shǔ cǎo <>shǔ jìDئۆسۈملۈك 小米 xiǎo mǐDئۆسۈملۈك 穆子 mù zǐDئۆسۈملۈك 稷 jìDئۆسۈملۈك 小米粟 xiǎo mǐ sùDدېھقانچىلىق 黍／糜子／大黄米 shǔ ／méi zi ／dà huáng mǐ dài huáng mǐDدېھقانچىلىق 黄米／糜子／黍 huáng mǐ ／méi zi ／shǔ shǔDيېزا ئىگىلىك 黍 shǔDئۆسۈملۈك 廪 lǐnDئۆسۈملۈك 粱 liangDئۆسۈملۈك 糜 míDدېھقانچىلىق 糜子／黍／大黄米 méi zi ／shǔ ／dà huáng mǐ dài huáng mǐ شىنجاڭنىڭ ئۆسۈملۈكلىرى 粟米 sù mǐ بۇ باشاقلىقلار ئائىلىسىدىكى بىر يىللىق سامان غوللۇق، ئارپىغا ئۇرۇقداش ئۆسۈملۈك بولۇپ، يوپۇرمىقى يىپسىمان يوپۇرماق، باشىقى سۇس سېرىق بولۇپ، ئاقلىغاندىن كېيىن سېرىق دېنى چىقىدۇ. دېنى ئادەتتە سۆكتىن چوڭراق بولۇپ، پىشۇرغاندىن كېيىن يېپىشقاق ھالەتكە كېلىدۇ. دورىغا بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ دېنى ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ئۆسۈملۈكنى ياز پەسلىدە ئورىۋېلىپ، خاماندا تېپىپ دېنىنى ئايرىپ، شۇ پېتى ياكى ئۇن تارتىپ تەييارلىنىدۇ. دورىغا ھۆل ھالەتتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا تېرىپ ئۆستۈرۈلىدۇ. بىرىنچى دەرىجىدە قۇرۇق سوغۇق. سۈيدۈك ھەيدەش، بەدەننى قۇرۇتۇش، ئىچ سۈرۈشنى توختىتىش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە. ئەھۋالغا قاراپ مۇۋاپىق مىقداردا ئىشلىتىلىدۇ. تېرىق ئۇنىدا نان يېپىپ ئىستېمال قىلىپ بەرسە، ئاشقازاندىكى ھۆللۈكنى قۇرۇتىدۇ. تېرىق ئۇنىنى قايماق بىلەن يۇغۇرۇپ تاماق قىلىپ ئىستېمال قىلسا، بەدەننى قۇرۇتۇپ، ئىچ سۈرۈشنى توختىتىدۇ. تېرىق ئۇنىنى سۈت بىلەن يۇغۇرۇپ، تاماق قىلىپ ئىستېمال قىلىپ بەرسە، ئىستىسقا ۋە ئىچى سۈرۈشكە مەنپەئەت قىلىدۇ.