Uyghur←Chineseئاساسىي لۇغەت
تىيىن
ئۇنىۋېرسال
(ئى)
(1)dà qián 。(2)fēn (huò bì dān wèi )
(1)大钱。(2)分(货币单位)
ئۇنىۋېرسال
(ئى)
sōng shǔ
松鼠
ئۆلچەم بىرلىكلىرى
分, 提因
fēn , tí yīn
تىيىن - شىنجاڭنىڭ ئەنئەنىۋى پۇل بىرلىكى. ئازادلىقتىن ئىلگىرى بىر تىيىن بەش پۇلغا ياكى 10 داچەنگە باراۋەر ئىدى. بۇنداق پۇل <پۇل> ۋە <قارا پۇل> دەپمۇ ئاتىلاتتى (شاۋ ئەپەندىنىڭ ئېيتىشىچە بۇ خىل پۇل بىر تەڭگىنىڭ 10 دىن بىرىگە باراۋەر كېلىدىكەن)، ئوتتۇرىسىدا چاسا تۆشۈكى بار ئىدى. 30 - يىللاردا غۇلجىدا ئۈچ يارماقنىڭ قىممىتى بىر تىيىن ئىدى، كېيىن ئىككى يارماق بىر تىيىن بولغان. 20 تىيىن بىر مىسقال ھېسابلىناتتى. ھازىر بۇ پۇل بىر <سوم> نىڭ يۈزدىن بىرىنى كۆرسىتىدۇ. قەدىمدە ئىدىل بۇلغارلىرىدا تىيىن تېرىسى پۇل ئورنىدا ئىشلىتىلگەن بولۇپ، 100 دانىسى بىر سوم بولاتتى. مەرۋەزى مۇنداق دەيدۇ: <بۇلغار ئۆلكىسىگە كەلگەن كېمىلەر ۋولگا ۋە ئۇنىڭ تارماقلىرىدىن بۇلغار شەھىرى قۇرۇلغان يەردىكى يەرمەنكىگە كېلىشەتتى. ھازارلار ۋە ئۇلارنىڭ شىمالىدىكى قەبىلىلەر پۇل ئورنىغا تىيىن تېرىسى ئىشلىتەتتى> ئىبنى رۇستەھ: <ئۇلار ئارىسىدا بىر تىيىن تېرىسى ئىككى يېرىم دىرھەمگە تۇرىدۇ، دۈگىلەك ئاق دىرھەملەر ئىسلام ئۆلكىلىرىدىن كېلىدۇ> دەپ يازىدۇ. رۇسلارمۇ تىيىن تېرىسىنى پۇل ئورنىدا ئىشلەتكەن. تاڭ سۇلالىسى دەۋرىدە ئۇيغۇرلار ئوردىغا سوۋغا قىلغان قىممەتلىك بۇيۇملار ئارىسىدىمۇ تىيىن تېرىسى بولغان. مۇشۇلارغا ئاساسەن بەزىلەر <تىيىن> دېگەن پۇل نامى <تىيىن تېرىسى> دىن كەلگەن دەپ قارايدۇ.
دىنى سۆزلۈكلەر
<تىيىن> (قۇرئاننىڭ 95ـ سۈرىسى)
ئىسلام دىنى
梯尼(《无花果》)
tī ní (《wú huā guǒ 》)
ئۇنىۋېرسال
松鼠
sōng shǔDئىستېتىكا
<تىيىن> (ھازىرقى زامان) ليۇ كۇيلىڭ
《松鼠图》(现代)刘奎龄
《sōng shǔ tú 》(xiàn dài )liú kuí líng liú kuí língDتارىخ
灰鼠
huī shǔDئورمانچىلىق
松鼠(灰鼠)
sōng shǔ (huī shǔ )