Uyghurئاساسىي لۇغەت
ھەزىم قىلىش سىستېمىسى
بىئولوگىيە
ھەزىم قىلىش ئورگانلىرىنىڭ ئومۇمىي نامى. ھايۋانلار دائىم ئوزۇقلىنىپ، ئوزۇقلۇقتىن ئېنېرگىيىگە ئېرىشىپ ھەر خىل ھايات پائالىيەتلىرى ئېلىپ بېرىشقا، شۇنداقلا ئوزۇقلۇقتىن خام ماتېرىياللارغا ئېرىشىپ ئۆز بەدىنىنى تۈزۈشكە ۋە خورىغان ياكى بۇزۇلغان توقۇلمىلىرىنى تولۇقلاشقا ئېھتىياجلىق. ھەرقانداق ئوزۇقلۇق بەدەن تەرىپىدىن پايدىلىنىشتىن ئىلگىرى ھەزىم قىلىش رولىدىن ئۆتۈپ چوڭ مولېكۇلىلار كىچىك مولېكۇلىلارغا، ئېرىمەيدىغان ماددىلار ئېرىشچان ماددىلارغا ئايلاندۇرۇلىدۇ. ھەزىم قىلىش خىزمىتىنى ئېلىپ بارىدىغان ھەزىم قىلىش سىستېمىسى يۇقىرى دەرىجىلىك ھايۋانلاردا ناھايىتى ئىنچىكە دىففېرېنسىيىلەش (پارچىلاش) دەرىجىسىگە تەرەققىي قىلغان بولۇپ، ئۇلارنى ھەزىم قىلىش يولى ۋە ھەزىم قىلىش بەزلىرىدىن ئىبارەت ئىككى چوڭ قىسىمغا يىغىنچاقلاشقا بولىدۇ. ئالدىنقىسى يەنە ئېغىز بوشلۇقى، يۇتقۇنچاق، قىزىلئۆڭگەچ، ئاشقازان، ئۈچەي ۋە مەقئەتلەرگە بۆلۈنىدۇ، كېيىنكىسى بولسا، شۆلگەي بەزلىرى، ئاشقازان بەزلىرى، ئۈچەي بەزلىرى، جىگەر، ئۇيقۇ بېزى (ئاشقازان ئاستى بېزى) قاتارلىقلارغا بۆلۈنىدۇ.
ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر
ئاناتومىيە
ئادەم ۋە ھايۋانلار تېنىدىكى ئېغىز بوشلۇقى، قىزىل ئۆڭگەچ، ئاشقازان، كىچىك ئۈچەي، چوڭ ئۈچەي قاتارلىقلاردىن تەشكىل تاپقان سىستېما. ئادەتتە ئۇ يېمەكلىكلەرنى ھەزىم قىلىش ۋە ئوزۇقلۇقنى شۈمۈرۈش رولىنى ئوينايدۇ.