گۈل

بىئولوگىيە 花 huā گۈللۈك ئۆسۈملۈكلەرنىڭ جىنسلىق كۆپىيىشىكە ماسلاشقان، ھالەت ئۆزگەرتكەن شاخ يوپۇرمىقى. ئۆسۈملۈكنىڭ گۈل بىخى ھاسىل بولۇشتىن چېچەكلەش، چاڭ تارقىتىش، ئۇرۇقلىنىش، ئەڭ ئاخىرىدا مېۋە ۋە ئۇرۇقىنىڭ ھاسىل بولۇشىغىچە بولغان بىرقاتار جەريانى گۈل ئىچىدە ئېلىپ بېرىلىدۇ. گۈل - گۈل سېپى، گۈل تېگى، گۈل كاسىسى، گۈلتاجى، ئاتىلىق ۋە ئانىلىق قاتارلىق قىسىملاردىن تۈزۈلىدۇ. گۈل سېپى بىلەن گۈل تېگى ھالەت ئۆزگەرتكەن شاخ، گۈلتاجى، گۈل كاسىسى، ئاتىلىق ۋە ئانىلىقلار ئۇنىڭدا ئۆسكەن ھالەت ئۆزگەرتكەن، يوپۇرماق (گۈل يوپۇرمىقى) تىن ئىبارەت. گۈل كاسىسى بىلەن گۈلتاجى قوشۇلۇپ گۈل يىپىنچىسى دەپ ئاتىلىدۇ، ئۇلار كۆپىيىشتە قوشۇمچە رول ئوينايدۇ؛ ئاتىلىق ۋە ئانىلىق كۆپىيىشنىڭ ئاساسلىق قىسمى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. يۇقىرىقىدەك تۆت خىل گۈل يوپۇرمىقىغا ئىگە بولغان گۈل مۇكەممەل گۈل دەپ ئاتىلىدۇ. مەسىلەن، شاپتۇل، كېۋەز، پەمىدۇر، قىچا، سويا پۇرچاق قاتارلىقلارنىڭ گۈللىرى. يۇقىرىقىلارنىڭ ئىچىدىكى خالىغان بىرى كەم بولغان گۈل مۇكەممەل بولمىغان گۈل دەپ ئاتىلىدۇ. گۈل يېپىنچىسىغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، گۈل كاسىسى بىلەن گۈلتاجى تولۇق بولغان قوش يېپىنچىلىق گۈلدىن باشقا، يەنە تاق يېپىنچىلىق گۈل (ئۈجمە، ئاق كەندىر) ۋە يىپىنچىسىز گۈل (تېرەك، سۆگەت، كاۋاۋىچىن، ئېۋكوممىيە دەرىخى) بار. ئاتىلىق، ئانىلىققا نىسبەتەن ئېيتقاندا، ئۇلارنىڭ ھەر ئىككىلىسىدە تولۇق بولغان قوش جىنسلىق گۈلدىن باشقا، ئۇنىڭ ئىچىدىكى بىرى كەم بولغان يەككە جىنسلىق گۈل پەقەت ئاتىلىقلا بولغان ئاتىلىق گۈل بىلەن پەقەت ئانىلىقلا بولغان ئانىلىق گۈل بولىدۇ. مەسىلەن، كۆممىقوناق، كاۋا، كاشتان دەرىخى، كەندىر قاتارلىقلار. يەنە بەزى ئاز ساندىكى ئۆسۈملۈكلەرنىڭ گۈلىدىكى ئاتىلىق، ئانىلىق رودىمېنتلىشىپ كەتكەن بولۇپ، ئۇلار جىنسسىز گۈل دەپ ئاتىلىدۇ. مەسىلەن، گۈلچىمەن ۋە جۇخارگۈلى ئائىلىسىدىكى ئۆسۈملۈكلەرنىڭ تىلسىمان گۈلى. مورفولوگىيىلىك تۈزۈلۈشىگە نىسبەتەن ئېيتقاندا، گۈلنىڭ مەركىزىدىن بىر قانچە سىممېترىك يۈزگە بۆلۈنىدىغان گۈل رەتلىك گۈل دەپ ئاتىلىدۇ. مەسىلەن، پېدىگەن؛ پەقەت بىر سىممېترىك يۈزى بولغان گۈل رەتسىز گۈل دەپ ئاتىلىدۇ، مەسىلەن، كۈنجۈت، يالىڭاچ ئۇرۇقلۇق ئۆسۈملۈكلەرنىڭ سپورىلىق يوپۇرماق شارچىسىمۇ <گۈل> دەپ ئاتىلىدۇ، بىراق گۈل يېپىنچىسى بولمايدۇ، ئاتىلىق ۋە ئانىلىقى ئىپتىدائىي بولغاچقا تىپىك گۈلگە كىرمەيدۇ. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئاياللار ئىسىملىرى 古丽 gǔ lì ئۆسۈملۈك,باغۋەنچىلىك,تەنتەربىيە,ئورمانچىلىق 花 huāDئۇنىۋېرسال 挑花 tiǎo huāDباغۋەنچىلىك 花朵 huā duǒDئۇنىۋېرسال 先端 xiān duānDئۇنىۋېرسال 花饰 huā shìDئۇنىۋېرسال 花朵 huā duǒDئۇنىۋېرسال 图案 tú ànDدۇنيا يەر - جاي ناملىرى 居尔 jū ěrDئورمانچىلىق 花朵 huā duǒDئىستېتىكا 图案 tú ànDئىستېتىكا 装饰图案(建) zhuāng shì tú àn (jiàn )Dئۇنىۋېرسال 镶片 xiāng piànDئۇنىۋېرسال 鲜花 xiān huāDئۇنىۋېرسال 果枝 guǒ zhīDئۇنىۋېرسال 花结 huā jié ئۇنىۋېرسال (ئى) (1)huā (2)◇jīng huá ，jīng yīng ，jùn jié (1)花(2)◇精华，精英，俊杰