مەنتىق

ئەرەبچە سۆز، ئىپادە، نۇتۇق. مەنتىق ئىلمى، لوگىكا. ئەلشىر نەۋايىنىڭ مەنتىقۇتتەير ناملىق ئەسىرىنىڭ قىسقارتىلىپ ئاتىلىشى: چۇ مەنتىق كىتابىدا تەھرىردۇر، نەۋايى كەلامىدا تەقرىردۇر. ئا. نىزارى. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى ئەرەبچە سۆزنى قائىدە ۋە ئۇسۇل بويىچ سۆزلەشكە ئۆگىتىدىغان بىلىم؛ سۆزلەنگەن سۆز، سۆزنىڭ جەلب قىلىش كۈچى؛ ئىلىم مەنتىق - مەنتىق ئىلمى، لوگىكا. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم ئەرەبچە ئوبيېكتىپ شەيئىلەر تەرەققىياتى ياكى تەپەككۇرنىڭ مۇقەررەر قانۇنىيىتى، يەنى گەپ - سۆز، پىكىر، ھەرىكەت ۋە شۇ قاتارلىقلارنىڭ ئەقىلگە مۇۋپىقلىقى. تۇرمۇش مەنتىقى. بۇ پىكىر مەنتىققە سىغمايدۇ. تەپەككۇر قىلىش ئۇسۇلى. - ئاكىسى گۇناھكار بولسا سىڭلىسىمۇ گۇناھكار بولىدۇ، دېگەن مەنتىقنى ئۆمرۈمدە مانا ئەمدى كۆرۈۋاتىمەن!^ تەپەككۈر شەكلى ۋە تەپەككۈر قانۇنىيەتلىرىنى تەتقىق قىلىدىغان پەن؛ لوگىكا. داۋۇت ئەنتاكىي ئىلىم ۋە مەرىپەتلەرنى خىمىيە، ئاسترونومىيە، قانۇن، مەنتىق قاتارلىق بىر نەچچە قىسىم ۋە گۇرۇپپىلارغا ئايرىپ، ئۇلارنىڭ چېگرىلىرىنى بەلگىلىگەن.

مەنتىق[سۆز تۈركۈمى:] ئىسىم.[تىل تەۋەلىكى:]］ئەرەبچە［[يەشمىسى:] ① ئوبيېكتىپ شەيئىلەر تەرەققىياتى ياكى تەپەككۈرنىڭ مۇقەررەر قانۇنىيىتى، يەنى گەپ-سۆز، پىكىر، ھەرىكەت ۋە شۇ قاتارلىقلارنىڭ ئەقىلگە مۇۋاپىقلىقى:[مىسال:] تۇرمۇش مەنتىقى. ＊ بۇ پىكىر مەنتىققە سىغمايدۇ.[يەشمىسى:] ② تەپەككۇر قىلىش ئۇسۇلى:[مىسال:] ئاكىسى گۇناھكار بولسا سىڭلىسىمۇ گۇناھكار بولىدۇ، دېگەن مەنتىقنى ئۆمرۈمدە مانا ئەمدى كۆرۈۋاتىمەن[يەشمىسى:] ③ تەپەككۈر شەكلى ۋە تەپەككۈر قانۇنىيەتلىرىنى تەتقىق قىلىدىغان پەن؛ لوگىكا:[مىسال:] داۋۇت ئەنتاكىي ئىلىم ۋە مەرىپەتلەرنى خىمىيە، ئاسترونومىيە＜، قانۇن، مەنتىق قاتارلىق بىرنەچچە قىسىم ۋە گۇرۇپپىلارغا ئايرىپ، ئۇلارنىڭ چېگرىلىرىنى بەلگىلىگەن.