ھەربىي كاپالەت

دۇنيا تارىخى چاۋشيەن لى سۇلالىسىنىڭ مالىيە تۈزۈملىرىدىن بىرى. كورىيە دەۋرىدە مەيدانغا كەلگەن بولۇپ، تەمىنات دەپ ئاتالغان، تەپسىلىي ئەھۋالى نامەلۇم، 1397 - يىلى (تەيزۇنىڭ 6 - يىلى) لى سۇلالىسى، كورىيە سۇلالىسىنىڭ كونا تۈزۈمىنى ئۆزگەرتىپ، مۆمىن پۇقرالاردىن يېشىغا يەتكەن ئەرلەر ئەمگەك ياكى مال - مۈلۈك ئارقىلىق ھەربىي خىزمەت ئۆتەۋاتقان ئەسكەرلەرگە ياردەم بېرىشى كېرەك، دەپ بەلگىلەنگەن. بۇ خىل تۈزۈم دەسلەپتە تەمىنات دەپ ئاتالغان، 1465 - يىلى (شىزۇنىڭ 11 - يىلى) ھەربىي كاپالەت دەپ ئۆزگەرتىلگەن. ھەربىي كالەتچى ئەسكەرلىككە ئېلىنغانلارنىڭ يېرىنى تېرىپ بېرىشى ھەمدە مال - مۈلۈك ياردەم قىلىشى كېرەك بولۇپ، بۇ ماددىي تەمىنات دەپ ئاتالغان، تەمىنات ھەققى، ئەمگەك ھەققى دەپمۇ ئاتالغان. ھەربىي خىزمەت ئۆتەۋاتقانلارنىڭ ھەربىي كاپالەتچىلىرىنىڭ ئادەم سانى، ئادەتتە ئىككى ئەسكەرگە بىر كاپالەتچى، بىر چەۋەندازغا ئىككى كاپالەتچى قىلىپ بەلگىلەنگەن، بۇ خىل تۈزۈم ھۆكۈمەت مەھكىمە ئەمەلدارلىرى ئىچىدىمۇ يولغا قويۇلغان. 1469 - يىلى (رۇزۇڭنىڭ بىرىنچى يىلى) دىكى <دۆلەتنى باشقۇرۇش بۈيۈك قانۇنى> دا، ھەربىي كاپالەتچىنىڭ ياردەم قىلىدىغان پۇل ۋە مال - مۈلكى ئېيىغا بىر ئادەمنىڭ بىر توپ پاختا رەخت بولىدۇ دەپ بەلگىلەنگەن. لېكىن تۈتۈن باشلىقلىرى (ھەربىي خىزمەت ئۆتەۋاتقان ھەربىيلەر) ھەربىي كاپالەتچىلەرگە خۇددى قۇللارغا ئوخشاش مۇئامىلە قىلغان، پارىخور ئەمەلدارلار بىلەن تىل بىرىكتۈرۈپ قانۇنسىز ھالدا قاقتى - سوقتى قىلغان، ياردەم ئەمگىكى بىلەن ماددىي تەمىنات سانىنى ئاشۇرۇپ ئالغان. 1516 - يىلى (جوڭزۇڭنىڭ 11 - يىلى) تاپشۇرۇلىدىغان رەخت ئىككى توپقا ئۆزگەرتىلگەن. 1752 - يىلى (يىڭزۇنىڭ 28 - يىلى) سېلىقنى تەڭشەش قانۇنى يولغا قويۇلغاندىن كېيىن، كاپالەت رەختىنىڭ يېرىمى كېمەيتىلگەن ھەمدە ئالتە كۈرە گۈرۈچ تاپشۇرىدىغان بولغان، گۈرۈچ ئورنىغا پۇرچاق كاپالىتى، سۆك كاپالىتى، پۇرچاق كاپالىتى، رەخت كاپالىتى، ئوتۇن - ياغاچ كاپالىتى قاتارلىق ناملار بىلەن ئاتىلىپ كەلگەن. 1871 - يىلى (گاۋزۇڭنىڭ 8 - يىلى) ھەربىي رەخت بىلەن بىرلا ۋاقىتتا ئەمەلدىن قالدۇرۇلغان.