داس

ئاھاڭداش سۆزلەر ئىسىم كىر يۇيۇش ۋە يۇيۇنۇش ئۈچۈن ئىشلىتىلدىغان، قەلەيدىن، سۇلياۋدىن ياسىلدىغان چوڭقۇرچاق ئۆي سايىنى. ئاھاڭداش سۆزلەر ئىسىم ئاشلانغان تېرىنىڭ تۈكىنى قېرىش ئۈچۈن ئىشلىتىلدىغان، تۆمۈردىن ياسىلدىغان كۆنچىلىك سايمىنى . چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى پارىسچە ئورغاق دېھقانچىلىق سايمىنى: قىلمامىش كۆڭلۈمدە قىرقىلماق مەئاشى سەبردىن، ھەجرىدە بولغان نىگۇن قەددىم ئاڭادۇر ھۇكمى داس. ئەرشى. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى پارىسچە ئوغاق (<داسە> مۇ دېيىلىدۇ، تىببىي ئىلىمدە يامپاش ئىككى سۆڭەكمۇ <داس> دېيىلىدۇ). مەنىداش سۆزلۈكلەر سۇيۇقلۇق ۋە يېمەكلىك ئۇسىدىغان تۈۋى ئويمان ئىدىش. داس باشقا بولغىنى بىلەن مونچا بىر. جاۋۇردا ئوتياش يۇدۇم. شىۋىلەر خوتەن شىۋىسى جاۋۇر. دۇنيا تارىخى (1869 - 1959) باگاۋان داس دەپمۇ تەرجىمە قىلىنىدۇ. ھىندىستانلىق پەيلاسوپ، ئالىم. ۋېدانتا مەزھىپى پەلسەپىسىنى ئىسلاھ قىلغۇچى. سانكارانىڭ <دۇنيا - خيال دېگەن تەلىماتىغا قارشى تۇرغان ھەمدە ئىدېئالىزم مەيدانىدا تۇرۇپ، ھىندىستاننىڭ قەدىمكى زامان يوگا مەزھىپىنىڭ پسىخولوگىيىسىنى بىرلەشتۈرۈپ، يېڭى پسىخولوگىيە سىستېمىسىنى ياراتماقچى بولغان. ئۇنىڭ >مېنىڭ ئىلىم - پېنىم<، >ئىجتىمائىي تەشكىلاتلارنىڭ ئىلىم - پېنى< قاتارلىق ئاساسلىق ئەسەرلىرى بار. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم پارىسچە قەلەيدىن ياسىلىدىغان، كىر يۇيۇش ۋە يۇيۇنۇش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان ئائىلە سايمىنى. - بالىغا بىر قۇر كىيىم سېتىۋالدىم، ئىسسىق سۇ، داس، سوپۇن، لۆڭگە تەييارلاڭ، يۇيۇنۇپ،تازىلىنىپ بۇ كىيىملەرنى كىيىۋالسۇن، - دېدىم سىڭلىمغا. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم پارىسچە تۆمۈردىن ياسىلىدىغان، ئاشلانغان تېرىنىڭ تۈكىنى قىرىش، ۋاسا ئاقلاش قاتارلىقلار ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان تۇتقۇچى بار تىغلىق سايمان.