ئاگونىستلار ھەرىكىتى

دۇنيا تارىخى رىم ئىمپېرىيىسىنىڭ كېيىنكى مەزگىلىدىكى تۆۋەن تەبقىدىكى خەلقنىڭ قارشىلىق كۆرسىتىش ھەرىكىتى. مىلادى 4 - ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە، شىمالىي ئافرىقىدىكى نومىدىيە ۋە ماۋرىتانيە (ھازىرقى ئالجىرىيە ۋە اراكەشنىڭ شىمالى) ئەتراپلىرىدا كۆتۈرۈلگەن. قاتناشقۇچىلار ئاساسەن نامرات دېھقانلار، قۇللار ۋە باشقا ئەمگەكچىلەر بولۇپ، كۆپىنچىسى يەرلىك خىرىستىئان دىنى <بىدئەت> دوناتو مەزھىپىنىڭ ئەزالىرى بولغان؛ ئۇلار ئۆزلىرىنى <ئاگونىستلار> (مەنىسى <ئېتىقاد قىلغۇچى كۈرەشچىلەر>) دەپ ئاتاپ، ئۆزلىرىنى <ھەقىقىي خىرىستىئان دىن مۇرىتلىرى دەپ قارىغان، لېكىن بايلار ۋە ئەنئەنىچى خىرىستئان دىنى مۇرىتلىرى ئۇلارنى >كۆچمە راھىبلار< دەپ ئاتىغان. 4 - ئەسىرنىڭ 30-يىللىرىدىن 40-يىللىرىغىچە تەرەققىي قىلىپ قۇدرەتلىك كۈچكە ئايلىنىپ، بارغانلا يېرىدە قورۇقلارغا ھۇجۇم قىلىپ ۋە ئۇنى ئىگىلەپ، پومېشچىكلارنى قوغلاپ چىقىرىپ، قەرز تىلخەتلىرىنى كۆيدۈرۈپ تاشلاپ، يەر ۋە مال - مۈلۈكلەرنى تەقسىم قىلغان، رىم ئەمەلدارلىرى ۋە ئەنئەنىچى خرىستىئان دىنىي جەمئىيەتلىرىگىمۇ قارشى تۇرغان ھەمدە يەرلىك ئاھالە - بەربەرلەر بىلەن بىرلىشىپ، رىمنىڭ شىمالىي ئافرىقىدىكى ھۆكۈمرانلىقىغا قاقشاتقۇچ زەربە بەرگەن. ھەرىكەتنى ئۆز كۆزى بىلەن كۆرگۈچى ھىپپو (شىمالىي ئافرىقىدا) ئېپىسكوپى ئاۋگۇستىن كۈچلۈك ئۆچمەنلىك ۋە ئالاقزادە بولۇش كەيپىياتى بىلەن، بۇ >تومپايلار< ئۈستىدە توختالغان. 4 - ئەسىرنىڭ 70 ـ يىللىرىدا، رىم تېئودوس (كېيىن پادىشاھ بولغان) نى لەشكەر باشلا چىقىپ جازالاشقا ئەۋەتكەن. شۇنىڭدىن كېيىن ھەرىكەت بەزىدە پەسىيىپ، بەزىدە كۆتۈرۈلۈپ، 5 - ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىغىچە داۋاملىشىپ، غەربىي رىم ئىمپېرىيىسىنىڭ ھالاك بولۇشىنى تېزلەتكەن.