تىكەن

بىئولوگىيە 剌 lá ئۆسۈملۈك تېنىدىن ئۆسۈپ چىققان تىكەنسىمان ماددا. ئۇ ھايۋانلارنىڭ زەخىم يەتكۈزۈشىدىن ساقلىنىش ياكى پارلىنىشنى ئازايتىپ قۇرغاق مۇھىتقا ماسلىشىشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ. ئۇنىڭ كېلىش مەنبەسى كۆپ خىل بولىدۇ: (1) شاخ تىكىنى، يەنى ھالەت ئۆزگەرتكەن شاخ، ئۇ قولتۇق بىخىنىڭ يېتىلىشىدىن ھاسىل بولىدۇ. يوپۇرماق قولتۇقىغا جايلىشىدۇ، شاخلىنىدۇ ياكى شاخلانمايدۇ، ئۈستىدە يوپۇرماق ياكى گۈل ئۆسىدۇ. مەسىلەن، دولانا، سوپۇن دەرىخى، ئەينۇلا قاتارلىقلار. (2) يوپۇرماق تىكىنى، يەنى ھالەت ئۆزگەرتكەن يوپۇرماق. مەسىلەن، كاكتۇسنىڭ يوپۇرمىقى رۇدىمېنتلىشىپ تىكەن ھالەتكە كېلىپ، پارلىنىش يۈزىنى كېچىكلىتىدۇ؛ ئاق ئاكاتسىيىنىڭ تەگ يوپۇرمىقى تىكەنگە ئايلانغان بولىدۇ؛ زىرىقنىڭ يوپۇرماق تىكىنى ئۈچ ئاچىماق بولۇپ، ئوتتۇرىسىدىكى بىرى يوپۇرماق سېپى بىلەن يوپۇرماق ئالقىنىنىڭ ئۆزگىرىشىدىن ھاسىل بولىدۇ، ئىككى ياندىكىسى تەگ يوپۇرماقنىڭ ئۆزگىرىشىدىن ھاسىل بولىدۇ. (3) قوۋزاق تىكىنى، غول ۋە يوپۇرماقنىڭ ئېپىدېرمىسى ياكى قوۋزاق قەۋىتىدىن ھاسىل بولغان تىكەن بولۇپ، غول ۋە يوپۇرماقتا رەتسىز ئۆسىدۇ. مەسىلەن، ئازغان، كاۋاۋىچىن قاتارلىقلار. ئۇنىۋېرسال (ئى) (1)cì (2)jīng shì jí (1)刺(2)荆示棘 تېببىي 棘 jíDئۆسۈملۈك {棘}刺 {jí }cì cìDئۇنىۋېرسال 棘篱 jí líDئۆسۈملۈك 刺 cìDئۇنىۋېرسال 棘针 jí zhēnDئۇنىۋېرسال تىكەن (ھايۋان تېنىدىكى) 小针刺 xiǎo zhēn cìDئورمانچىلىق 荆棘 jīng jíDئۇنىۋېرسال 荆棘 jīng jíDباغۋەنچىلىك 刺 cìDئۇنىۋېرسال تىكەن (بەزى ھايۋانلارنىڭ تېنىدىكى تىكەنسىمان ئۆسۈكچە) 枝刺 zhī c