قۇلاق

پارقازان، بېسىملىق باك 耳物(吊耳) ěr wù (diào ěr )Dئۇنىۋېرسال 耳朵 ěr duǒDئاناتومىيە 耳 ěrDئېلېكترون، ئۇچۇر (ئاسما) قۇلاق 吊耳 diào ěrDئۇنىۋېرسال 抓钩 zhuā gōuDتېببىي 耳鼻咽喉［科］学 ěr bí yān hóu ［kē ］xué xuéDماشىنىسازلىق 制耳 zhì ěrDئۇنىۋېرسال قۇلاق (نەرسىلەرنىڭ) 耳装物 ěr zhuāng wùDئۇنىۋېرسال قۇلاق (تارلىق چالغۇلارنى سازلايدىغان) 钢丝销子 gāng sī xiāo ziDئورمانچىلىق 键 jiànDئۇنىۋېرسال 肾窍 shèn qiàoDئۇنىۋېرسال 凸耳 tū ěrDئۇنىۋېرسال 销子 xiāo ziDئۇنىۋېرسال 销钉 xiāo dīngDتېببىي 耳 ěrDئاناتومىيە 耳 ěrDمائارىپ 眼耳鼻喉系 yǎn ěr bí hóu xìDئۇنىۋېرسال 索检舌(挂环) suǒ jiǎn shé (guà huán )Dئۇنىۋېرسال 五官 wǔ guānDئېلېكترون، ئۇچۇر 销钉(扣针) xiāo dīng (kòu zhēn )Dئۇنىۋېرسال 耳子 ěr ziDئۇنىۋېرسال 上窍 shàng qiào بىئولوگىيە 耳 ěr بەزى ھايۋانلارنىڭ ئاڭلاش سېزىمىنى ۋە تەڭپۇڭلۇقىنى باشقۇرىدىغان ئورگىنى. ھايۋانلارنىڭ تۈرى ئوخشىمىغانلىقتىن قۇلاقنىڭ تۈزۈلۈشى ھەم فۇنكسىيىسىنىڭ مۇكەممەللىك دەرىجىسىمۇ ئوخشاشمايدۇ. ئادەم ۋە ئېمىتكۈچى ھايۋانلارنىڭ قۇلىقى تاشقى قۇلاق، ئوتتۇرا قۇلاق، ئىچكى قۇلاقتىن ئىبارەت ئۈچ قىسىمغا بۆلۈنىدۇ. تاشقى قۇلاق، قۇلاق سۇپرىسى ھەم تاشقى قۇلاق يولىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. قۇلاق سۇپرىسىنىڭ تىرەك جازىسى كۆمۈرچەك بولغاچقا ئېلاستىكىلىققا ئىگە بولۇپ، ئاۋاز دولقۇنلىرىنى يىغىش رولىنى ئوينايدۇ (بەزى ھايۋانلارنىڭ مەسىلەن، توشقان، ئىت قاتارلىقلارنىڭ قۇلاق سۇپرىسى ئاۋاز دولقۇنى كېلىۋاتقان تەرەپكە ئايلىنالايدۇ). ئادەمنىڭ قۇلاق سۇپرىسىدا قۇرۇق يىڭنە سانجىلىدىغان پەللە بولىدۇ. تاشقى قۇلاق يولى ئەگرى توقاي بولۇپ، ئاۋاز دولقۇنىنىڭ قۇلاق ئىچىگە كىرىش يولى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ دىۋارىدا قۇلاق سېغىزى بېزى بولۇپ، سېرىق شىلىمشىق ماددا (قۇرۇغاندىن كېيىن قۇلاق كىرىگە ئايلىنىدۇ) ئاجرىتىپ چىقىرىدۇ. ئۇ ئۇششاق ھاشاراتلارنىڭ قۇلاققا كىرىپ زىيان سېلىشىدىن ساقلاش رولىغا ئىگە. ئوتتۇرا قۇلاق ناغرىخانا، يۇتقۇنچاق - ناغرىخانا قانىلى، ناغرا كاۋىكى ۋە ئەمچەكسىمان ئۆسۈكچە دالانچىلىرى قاتارلىق تۆت قىسىمنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ناغرىخانا چېكە سۆڭەك ئىچىگە جايلاشقان، تاشقى يان دىۋارىدا بىر قەۋەت نېپىز پەردە يەنى ناغرىخانا پەردىسى بولۇپ، شۇ ئارقىلىق تاشقى قۇلاق بىلەن ئايرىلىپ تۇرىدۇ. يۇتقۇنچاق - ناغرىخانا قانىلى، ناغرىخانىنىڭ ئالدى دىۋارى بىلەن يۇتقۇنچاقنى تۇتاشتۇرىدىغان قىسمى ھېسابلىنىدۇ. ناغرىخانىدا ئۈچ پارچە كىچىك ئاڭلاش سۆڭىكى يەنى بولقا سۆڭەك، سەندەل سۆڭەك، ئۈزەڭگە سۆڭەكلەر بولۇپ، ئۇچى تارىمۇشلار ئارقىلىق ئۆز - ئارا تۇتىشىدۇ. بولقا سۆڭەك يەنە ناغرا پەردىگە، ئۈزەڭگە سۆڭەك يەنە ئىچكى قۇلاققا تۇتىشىدۇ. ئاڭلاش سۆڭەكچىلىرى سىرتقى ئاۋاز دولقۇنلىرى كەلتۈرۈپ چىقارغان ناغرا پەردە تەۋرىنىشىنى ئىچكى قۇلاققا يەتكۈزۈپ ئاڭلاش سېزىمىنى پەيدا قىلىدۇ. يۇتقۇنچاق - ناغرىخانا قانىلى ناغرا پەردىنىڭ ئىككى يېنىدىكى ھاۋا بېسىمى تەڭپۇڭلۇقىنى ساقلاپ ناغرا پەردىنى قوغداش رولىغا ئىگە. ئىچكى قۇلاق يەنە <ئېزىتقۇ يول> دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئۇ سۆڭەك ئېزىتقۇ يولى ۋە پەردە ئېزىتقۇ يولىدىن ئىبارەت ئىككى قىسىمنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، سۆڭەك ئېزىتقۇ يولىدا قۇلاق قۇلۇلىسى، دەھلىز ۋە ئۈچ دانە سۆڭەك يېرىم ئايلانما نەيچىسى بولىدۇ. پەردە ئېزىتقۇ يولىدا قۇلۇلە قانىلى، سوقىچاق خالتا، شارسىمان خالتا ۋە ئۈچ دەنە پەردە يېرىم ئايلانما نەيچىسى بولىدۇ. بۇنىڭ ئىچىدە قۇلاق قۇلۇلىسىنىڭ قۇلۇلە قانىلى ئاڭلاش سېزىمىغا مۇناسىۋەتلىك، دەھلىز ھەم يېرىم ئايلانما نەيچىلەر ئورۇن سېزىمى (تەڭپۇڭلۇق سېزىمى) گە مۇناسىۋەتلىك. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئەرلەر ئىسىملىرى 库拉克 kù lā kè شىنجاڭنىڭ يەر - جاي نامى مەھەللە (پىچان ناھىيىسى) 库拉木买里 kù lā mù mǎi lǐ ئۇنىۋېرسال (ئى) (1)ěr ，ěr duǒ (2)◇ěr mù (3)yè ěr 〈zhí 〉(4)xuán niǔ (xián dōng qì de )(5)zhēn bí er ，yǎn yǎn (1)耳，耳朵(2)◇耳目(3)叶耳〈植〉(4)旋钮(弦东器的)(5)针鼻儿，眼