قوۋۇز

دىنى سۆزلۈكلەر ئىسلام دىنى 口弦 kǒu xián ئاناتومىيە,تېببىي,تەنتەربىيە 颊 jiáDئۇنىۋېرسال 颊腔 jiá qiāngDئۇنىۋېرسال قوۋۇز (ھاشاراتنىڭ) 小颏 xiǎo kēDئۇنىۋېرسال 腮邦子 sāi bāng zǐ ئۇيغۇر چالغۇلىرى 阔捂子 kuò wǔ zǐ بۇ ئەڭ قەدىمكى ئۇيغۇر چالغۇلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، تارىختا ئۇنىڭ تۆمۈر، قوۋۇز، قومۇش قوۋۇز ۋە يىپ قوۋۇزدىن ئىبارەت ئۈچ خىل ياسىلىش شەكلى بولغان ھەم <ئېغىز تار> (口弦)دەپمۇ ئاتالغان. تۆمۈر قوۋۇز تۆمۈر ياپراقچىسىدىن ياسىلىپ <تۆمۈر قوۋۇز> (铁 簧)دەپ ئاتالغان. بۇ خىل چالغۇ يالغۇز تارىختا كۆپ ئىشلىتىلگەن بولماستىن، ھازىرمۇ شىنجاڭنىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇر، قىرغىز ۋە باشقا تۈرك مىللەتلەر ئارىسىدا قوللىنىپ كېلىۋاتىدۇ. قوۋۇز ئەجدادلىرىمىزنىڭ غەربكە كۆچۈشى، يىپەك يولىدىكى مەدەنىيەت، سودا ئالاقىسىنىڭ كېڭىيىشىگە ئەگىشىپ، دۇنيادىكى كۆپلىگەن دۆلەتلەرگە تارالغان ۋە كەڭ قوللىنىلىدىغان. ئۇيغۇر چالغۇلىرى 阔捂子 kuò wǔ zǐ بۇ يەللىك چالغۇ بولۇپ، ئېغىز بىلەن پۈۋلەپ، بارماق بىلەن چېكىپ چېلىنىدۇ. ئادەتتە تۆمۈر، قوۋۇز، قومۇش ۋە يىپ قوۋۇز قاتارلىق ئۈچ خىل شەكلى بار. ئۇنىۋېرسال (ئى) sāi ，sāi bāng ，sāi jiá sāi jiá 腮，腮帮，腮颊