لۇغەت

چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى ئەرەبچە سۆز؛ لۇغەت مەلۇم تىلدىكى سۆزلەرنى يىغىپ ۋە ئۇنىڭغا ئىزاھات بېرىپ، مەلۇم مەقسەت ۋە پرىنسىپقا ئاساسەن تۈزۈلگەن سۆزلەر توپلىمى. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى ئەرەبچە تىل، سۆز؛يەرلىك سۆز؛ سۆزلۈك. مەنىداش سۆزلۈكلەر تىل تاۋۇشى ياكى تىل تاۋۇشلىرىدىن ئىبارەت مەنە بېرىدىغان تىل بىرلىكى. «كەلىمە»، «كالام»، «سۇخەن» ئىستېمالدىن قالغان، پەقەت سۆز بىرىكمىلىرىدىلا كېلىدۇ: كەلىمە تەيبە، كالامۇللا، سۇخەنچىلىك قىلماق ... «سۆز»، «نۇتۇق» لارنىڭ مەنىسى كېڭەيگەن، دوكلات، مەرۇزە م ئەقىلنىڭ كۆركى تىلدۇر، يىلنىڭ كۆركى سۆز. سۆزدىن سۆز چىقىدۇ، شوردىن تۇز. ھەر ئىلىمدىن ئاڭلىساڭ بىر سۆز، ئۆگەن ئۇنى كېچە - كۈندۈز. باش شۇجى جياڭ زېمىننىڭ لۇشۈننى خاتىرىلەش يىغىنىدا سۆزلىگەن سۆزىنى ئۆگەندۇق. گەپ گەپنىڭ تېگىنى ئاچىدۇ. گەپ يۈزدە ياخشى، ئۇسسۇل تۈزدە. پاراڭ بار يەردە ساراڭ بار، ساراڭ بار يەردە پاراڭ. لەېزى چىرايلىقنىڭ ئۆزى چىرايلىق. «يەنئەن ئەدەبىيات - سەنئەت سۆھبەت يىغىنىدا سۆزلەنگەن نۇتۇق» نى ئۆگەندۇق. كىمدە بىھۇدە سۆز بولسا بىيار، ئۇ نۇتۇق مەجلىسىدە بولار خار. ئاساسىي لۇغەت فوندى؛ لۇغەت تەركىبى؛ لۇغەت مەنىسى. ئۇيغۇر تىلىنىڭ لېكسىكىسى. ئىنگلىز تىلىدا RNU لېكسىكىسىنىڭ 832 خىل مەنىسى بار ئىكەن. مەنىداش سۆزلۈكلەر بىر تىلنىڭ سۆزلىرىنى تەرتىپتە جەملەپ، مەنىسىنى ئىزاھلاپ بېرىدىغان ياكى ئىككى ۋە ئۇنىڭدىن كۆپرەك تىللارنى سېلىشتۇرۇپ تەرجىمە قىلىپ بېرىدىغان كىتاب ياكى كىتابچە. بەزىلىرى مەخسۇس پەن، مەخسۇس كەسىپلەر بويىچە بولىدۇ. <قامۇس>، <ئوكيان> لارنىڭ ھەجىمى چوڭ، دائى <ئۇيغۇر تىلىنىڭ ئىزاھلىق لۇغىتى> نى مىللەتلەر نەشرىياتى داۋاملىق نەشر قىلىپ چىقىرىۋاتىدۇ. <خەنزۇچە - ئۇيغۇرچە ئاددىي سۆزلۈك> قايتا نەشر قىلىندى. <ماتېماتىكا لۇغىتى> قاتارلىق ئون نەچچە كەسپىي لۇغەت نەشردىن چىقتى. <تۈركىي تىللار قامۇسى> نىڭ ئىندىكىسى ئىشلەنمەكتە. ئۇيغۇر تىلىنىڭ ئوكيانىنى ئىشلەش بىر مۇشۇ ئەۋلادنىڭ بۇرچى، دەرھال قولغا ئېلىش كېرەك ئىدى. قەدىمكى ئەسەرلەر XKQ/1071 بۇ ئەسەر پارسچە لوغەت بولۇپ، ئاپتورى ۋە ئەسەرنىڭ يېزىلغان يىل - دەۋرى ئېنىق ئەمەس. فورماتى: 24 × 16 سانتىمېتىر، 315 بەت. پارسچە، قول يازما. پارسچە لۇغەت. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم ئەرەبچە بىرەر تىلدىكى سۆزلەرنى توپلام ھەم مەلۇم تەرتىپتە (ئادەتتە ئالفاۋىت تەرتىپىدە) رەتلەپ، ئىزاھلاپ ياكى باشقا تىلغا تەرجىمە قىلىپ تۈزگەن كىتاب. ئىزاھلىق لۇغەت. خەنزۇچە - ئۇيغۇرچە لۇغەت. تىلدىكى بارلىق سۆزلەر، سۆز زاپىسى، سۆز بايلىقى، لۇغەت بايلىقى. لۇغەت سوستاۋى. لۇغەت تەركىبى