كۈنجۈت

بىئولوگىيە 芝麻 zhīma كۈنجۈت ئائىلىسىگە كىرىدۇ. ئۇ بىر يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك بولۇپ، تۆت قىرلىق غولى تىك ئۆسىدۇ، شاخلانمايدۇ. قىسقا يۇمشاق تۈكچىلەر بولىدۇ. يوپۇرمىقى ئۇدۇل ئۆسىدۇ ياكى ئۈستى تەرەپتىكى يوپۇرماق نۆۋەتلىشىپ ئۆسىدۇ، تۇخۇمسىمان، چاسا يۇمىلاق ياكى تۆمۈنە شەكىللىك كېلىدۇ، ئىككىلا يۈزىدە تۈكچىلەر بولمايدۇ ياكى ئازراق يۇمشاق تۈكچىلەر بولىدۇ. گۈلى يالغۇز ياكى 2 - 3 دانىسى يوپۇرماق قولتۇقىدا توپلىشىپ ئۆسىدۇ؛ گۈل كاسىسى قىسمەن بىرلىشىدۇ، يېرىقچە ياپراقچىلىرى تۆمۈنە شەكىللىك بولۇپ يۇمشاق تۈكچىلەر بولىدۇ؛ گۈلتاجى نەيسىمان، ئاقۇچ سۆسۈن ياكى سارغۇچ شەپەقتەك بولىدۇ. غوزا مېۋىسى ئېللىپس شەكىللىك، كۆپىنچىسى تۆت، ئالتە ياكى سەككىز قىرلىق بولۇپ، ئۇزۇنىسىغا يېرىلىدۇ، قىسقا تىۋىت تۈكچىلىرى بولىدۇ، ئۇرۇقى كۆپ، رەڭگى قارا، ئاق ياكى سۇس سېرىق بولىدۇ. ئۇنىڭ ئەسلى ماكانى ئافرىقا بولۇپ، ھازىر جۇڭگونىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا كەڭ كۆلەمدە تېرىلىدۇ. ئۇ ئىسسىقنى خالايدۇ، قۇرغاقچىلىققا چىداملىق، ھۆلچىلىك ۋە قىراۋغا چىدامسىز. كۈنجۈت ماي ۋە ھەسەلنىڭ داڭلىق مەنبە ئۆسۈملۈكى. ئۇرۇقىدىن ماي تارتىپ ئىستېمال قىلىنىدۇ ياكى سانائەتكە ئىشلىتىلىدۇ؛ ئۇرۇقى يەنە قۇۋۋەتلەندۈرگۈچى دورا ۋە پىرەنىكلەرنىڭ ماتېرىيالى قىلىنىدۇ؛ قوۋزىقىدىن سۈنئىي پاختا ياساپ چىپتا ۋە تاغار توقۇلىدۇ؛ غول، يوپۇرماق ۋە گۈلىدىن خۇش - پۇراق ماي ئايرىپ ئېلىنىدۇ. يېزا ئىگىلىك,دېھقانچىلىق,ئۇنىۋېرسال,ئۆسۈملۈك 芝麻 zhī maDئۇنىۋېرسال 脂麻 zhī maDئۆسۈملۈك 脂麻 zhī ma شىنجاڭنىڭ ئۆسۈملۈكلىرى 芝麻 zhī ma بۇ كۈنجۈت ئائىلىسىدىكى بىر يىللىق سامان غوللۇق، كۈنجۈتكە ئۇرۇقداش ئۆسۈملۈك بولۇپ، غولى تىك، تۆۋەندىكى قىسمى يۇمىلاق، ئۈستۈنكى قىسمى ئادەتتە تۆت قىرلىق كېلىدۇ. يوپۇرمىقىدا تۈكچىلىرى بولىدۇ، گۈلى ئاق، غوزا مېۋىسىنىڭ قىرلىرى بار، يوپۇرمىقى كىچىك ھەم ياپىلاق، ئاق، قارا، سېرىق، قوڭۇر قاتارلىق ئوخشىمىغان رەڭلەردە بولىدۇ. دورىغا بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ ئۇرۇقى ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ غوزىلىق مېۋىسى پىشقاندا يىغىۋېلىپ، قۇرۇتۇپ تەييارلىنىدۇ. دورىغا ھۆل ھالەتتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا ئۆسىدۇ. بىرىنچى دەرىجىدە ھۆل ئىسسىق. بەدەننى سەمرىتىش، سۈت ۋە مەنىينى كۆپەيتىش، باھنى قۇۋۋەتلەش، ھەيزنى راۋانلاشتۇرۇش، بوۋاسىر قېنىنى توختىتىش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە. ئەھۋالغا قاراپ 15 گرام ئەتراپىدا ئىشلىتىلىدۇ. كۈنجۈتنى شاراب بىلەن قوشۇپ ئىچىپ بەرسە، چايان، يىلان چاققان كىشىلەرگە ياخشى مەنپەئەت قىلىدۇ. مۇۋاپىق مىقداردىكى كۈنجۈتكە تەڭ مىقداردا شېكەر، خەشخاش، يېرىم مىقداردا پوستى ئېلىنغان بادام مېغىزى، ئوندىن بىرىچە بىخ ئەبيەس قوشۇپ، ھەر كۈنى 30 گرامدىن ئىستېمال قىلىپ بەرسە، بەدەننى سەمرىتىپ، باھنى كۈچلەندۈرۈپ، بۆرەككە ياغ پەيدا قىلىدۇ. كۈنجۈتنى ئېزىپ، شىرىسىنى چىقىرىپ، ناۋات بىلەن قوشۇپ ئىچىپ بەرسە، ئاشقازان ئاغرىقىغا مەنپەئەت قىلىدۇ. ئالتە گرام كۈنجۈتنى ئۈچ گرام كۆيدۈرۈلگەن ياڭاق بىلەن قوشۇپ ئىستېمال قىلىپ بەرسە، بوۋاسىرنىڭ قېنىنى يوقىتىدۇ. كۈنجۈتنىڭ قاينىتىلغان سۈيىنى نوقۇت بىلەن قوشۇپ ئىچىپ بەرسە، ھەيزنى راۋانلاشتۇرۇپ، ھامىلىنى چۈشۈرىدۇ. كۈنجۈتنىڭ قاينىتىلغان سۈيىدىن 60 گرامنى 30 گرام شاراب ۋە ۋاسالغۇ چىلانغان سۈ، 51 گرام كۈنجۈت يېغى، 15 گرام رۇمبەدىيان بىلەن قوشۇپ ناشتىدا ئىچىپ بەرسە، قاننىڭ ئۆزگىرىشى ۋە بەلغەمدىن بولغان قىچىشقاقنى يوقىتىپ، تېرىنى يۇمشىتىدۇ. كۈنجۈت بىلەن لوئۇق تەييارلاپ ئىچىپ بەرسە، يۆتەل ۋە كۆكرەك كېسەللىكى، ئۆپكىنىڭ يىرىڭلىق چاقىلىرى قاتارلىقلارغا مەنپەئەت قىلىدۇ. كۈنجۈتنى زىغىر بىلەن قوشۇپ ئىچىپ بەرسە، باھنى قۇۋۋەتلەپ، مەنىينى كۆپەيتىدۇ. كۈنجۈتنى ئېزىپ شاراب بىلەن قوشۇپ ئىچىپ بەرسە، قۇلۇنجىنى يوقىتىپ، مۈڭگۈزلۈك يىلان چاققان زەھەرنى قايتۇرىدۇ. ئۇنىۋېرسال (ئى) zhī ma 芝麻