يۈكسەك

مەنىداش سۆزلۈكلەر دەرىجە جەھەتتىن تۆۋەننىڭ تەتۈرى، ئورنى ئادەتتىكىدىن ئاشقان. ئالىي نىشانغا بارىدىغان يول ھامان ئەگرى - توقاي. جاپا - مۇشەققەتلىك بولىدۇ. كىشىلىك ھاياتتىكى ئەڭ يۈكسەك غايە ھەقىقەتكە يېتىشتۈر. تىنماي يۇقىرى ئۆرلىگەن يۇقىرىدىن نەپ ئالار. بىلىم ياخشى،_ دېدى پىر ئاڭا بىر كۈن، بىلىملىك ئالەمدە ھەممىدىن ئۈستۈن. شەيتىنى غالىس كەلسە، ئىش غالىب كەلمەس. تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى يۈكسەك، ئېگىز. يۈكسەك تاغ _ ئېگىز تاغ. ھەر قانداق ئېگىز ۋە ئۇزۇن نەرسىگىمۇ « يۈكسەك» دېيىلىدۇ. بۇ قۇش پېيى مەنىسىدىكى « يۈك» سۆزىدىن ئېلىنغان، چۈنكى يۈكسىلىش ئۇنىڭ تەبىئىي خۇسۇسىيىتىدۇر. شۇنىڭ ئۈچۈن ھەر قانداق ئېگىز نەرسىمۇ شۇنداق ئاتالغان. شېئىردا مۇنداق كەلگەن: ئۇس ئەس كۆرۈپ يۈكسەك قالىق قۇدى چاقار بىلگە كىشى ئۆگۈت بېرىپ تاۋراق ئۇقار «تاپقۇش تاپنى كۆرگەندە ئېگىزدىن تۆۋەنگە شۇڭغۇيدۇ، دانىشمەن كىشى ئۆگۈت - نەسىھەت بەرسە تېز چۈشىنىدۇ.» تاپقۇش تاپنى كۆرگەن ھامان ئاسماندىن تۆۋەنگە قاراپ شۇڭغۇيدۇ، دانىشمەن كىشىنىڭ ئوۋلايدىغىنى ئۆگۈت - نەسىھەتتۇر، ئۇ ئۆگۈت - نەسىھەتنى ئاڭلىغان ھامان ئۇنى يادلايدۇ ۋە چۈشىنىدۇ. 3 - 60 تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى ئويماق. تۇچتىن ياكى تېرىدىن ياسىلىدۇ، يىڭنە سانجىلىپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن بارماقلارغا سېلىنىدۇ. 3 - 61 ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر سۈپ. ئېگىز، يۇقىرى؛ بۈيۈك، كاتتا. <سۇلتان ئەخمەت جامەسى> نىڭ ئەتراپىدا ئالتە يۈكسەك مۇنار بار. ئىلىم - ھېكمەت ئېلىپ چىققاي سېنى يۈكسەككە ئويماندىن، ئىلىم خۇشتارىسەن ھەر چاغ ئىشىڭدا غەلىبە - نۇسرەت بار. سۈپ. كۆچمە. ئالىي، يۇقىرى، ناھايىتى چوڭ، ياخشى، ئوبدان، ئېسىل. رەھمەت سىزگە نۇربۈۋى، ئاددىي ئەمگىكىمگە يۈكسەك باھا بەردىڭىز. ئەرلەر ئىسمى. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى قىز - ئاياللارغا خاس ئىسىم ئېگىز، ئۈستۈن ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئەرلەرگە خاس ئىسىم ئۈستۈن، ئېگىز، يۇقىرى، ئالىي، يۈكسەك.