دۆلەتمەن

مەنىداش سۆزلۈكلەر نۇرغۇن مال - دۇنياغا ئىگە كىشى. باي بايغا باقار، سۇ سايغا. بايدىن بالا - قازا قورقار. باينىڭ ئالدى تار، كەينى كەڭ. باي قەيەردە، ۋاي شۇ يەردە. غەنىبىنىڭ غېمى كۆپ. دۆلەتمەن دۆلىتى بىلەن خار. ياز گاداينىڭكى، قىش ھاللىقنىڭكى. ھاللىق بولساڭمۇ ھال تارتما. بارلىغ ئەر _ باي كىشى، قول - ئىلكىدە بار كىشى. مەنىداش سۆزلۈكلەر بەختى بار، بەخت - سائادەتكە ئېرىشكەن، تەلىيى كەلگەن، بەخت - تەلەي يار بولغان. بەخىتلىككە يۇرتىنىڭ ھەممىسى بەختلىك كۆرۈنەر. تەلەيلىك تەرىدىن بىلىنەر. سائادەتمەن ئادەم شەھۋانىيەتكە بېرىلمەس. تېنى ساق ئادەم - دۆلەتمەن ئادەم. كىمنىڭ ياخشى نامى قالسا يادىكار، ئەرزىيدۇ دۇنيادىن كەتسە بەختىيار. قارشى مەنىلىك سۆزلەر قول ئىلكىدە يەر، سۇ، پۇل - مال، مال - مۈلۈك، مال - چارۋىسى كۆپ، ئىقتىسادلىق. كەمبەغەل، گاداي، نامرات، يوقسۇل، پېقىر، ئورۇق ئات قول ئىلكىدە ھەتتا تۇرمۇش لازىمەتلىكلىرىمۇ بولمىغان، ئىقتىسادسىز. باي نەدە، ۋاي شۇ يەردە. غەنىينىڭ غېمى كۆپ. بايدىن ئەمەلدار چىقسا، كەمبەغەلدىن دانا چىقار. بايغا كۈندە بايرام، كۈندە توي، گادايغا كۈندە قايغۇ، كۈندە ئوي. گاداي ئىتتىن قورقىدۇ، ئىت گادايدىن. باينىڭ كېلىنى بولغىچە، نامراتنىڭ قىزى بول. باينىڭ ئارغامچىسى بولسا، يوقسۇلنىڭ كۇلىسى بار. پېقىر زورا تۇتسا، باي ھېيت ئوينايدۇ. ھاللىق بولساڭمۇ ھال تارتما. دۆلەتمەن بولساڭمۇ، سۆلەتمەن بولسا. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر سۈپەت ← دۆلەتلىك Ⅱ. دۆلەتمەن ئادەم.