بەر

ئاھاڭداش سۆزلەر پېئىل. بەرمەك، بېرىش. 1 . قولغا تۇتقۇزماق، تاپشۇرماق، سۇنماق، يوللىماق. ئانتونىمى: ئالماق. پۇل بەرمەك، مۇكاپات بەرمەك، خىزمەت بەرمەك. * ئىش ھەققى بەرمەك. * كىتابنى نەشرىياتقا بەرمەك. * ماقالىنى ژۇرنالغا بەرمەك. * بالىنى يەسلىگە ياكى مەكتەپكە بەرمەك. * بالىنى شاگىرتلىققا بەرمەك. * ئالماققا بار، بەرمەككە يوق (ماقال). بېرىپ يامان بولغۇچە، بەرمەي يامان بول (ماقال). 2 . تەمىنلىمەك، باقماق. بالىغا سۈت بەرمەك. *ئاتقا يەم بەرمەك. * توخۇغا دان بەرمەك. * يەرگە ئوغۇت بەرمەك. * ئاش بەرگەن قازاننى چاقما (ماقال). * بەرمەسنىڭ ئېشى پىشماس (ماقال). 3 . ياتلىق قىلماق. ئەرگە بەرمەك. * ئاتاڭنى ئۆلتۈرگەنگە ئاناڭنى بەر (ماقال). 4 . ساتماق. _ قانچە پۇلغا بېرىسىز؟ _ مېتىرىنى ئالتە كويدىن بېرىمەن. 5 . قەرزنى تۆلىمەك، قايتۇرماق. ئېلىشتا بارىكاللا، بېرىشتە ئەستەغپۇرۇللا (ماقال). * ئېلىشتا سانى ئوتتۇز، بېرىشتە سانى توققۇز (ماقال). 6 . سوقماق. تېلېفون بەرمەك، تېلىگرامما بەرمەك. 7 . تارقاتماق. رادىئو ئىستانسىسىدىن ئاڭلىتىش بېرىۋاتىمىز. * تېلېۋىزوردا بۈگۈن كونسېرت بەردى. 8 . بايان قىلماق. پىكىر بەرمەك، ئەرز قىلماق. 9 . ماقۇللىقىنى بىلدۇرمەك. رۇخسەت بەرمەك، ئىجازەت بەرمەك، ۋەدە بەرمەك، سۆز بەرمەك، قول بەرمەك، رازىلىق بەرمەك، ئىشقنى بەرمەك، كۆڭۈل بەرمەك. * ئالدىراپ بەرگەن كۆڭۈلنىڭ ئەتىۋارى بولمىدى. 10 . ئۈنۈم ھاسىل قىلماق. مېۋە بەرمەك، پايدا بەرمەك. ئاھاڭداش سۆزلەر ياردەمچى پېئىل. جەريان باغلامچىسى. 1 . بەزى ئىسىملارنى پېئىللاشتۇرىدۇ. تەنقىد بەرمەك، ئىلھام بەرمەك. 2 . «پ» لىك رەۋىشداشلارغا قوشۇلۇپ كېلىپ، ئۇلارنىڭ باشقا ئادەم ۋە شەيئىگە ئىشلەتكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. ئۇ ماڭا گېزىت ئوقۇپ بەردى. * ناخشىنى سەن باشلاپ بەر. «ئا، ئە» لىك رەۋىشداشلارغا قوشۇلۇپ كېلىپ، ئۇلارنىڭ داۋامىلىق ئىشلەنگەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. تىلدا «ئا، ئە» لەر «ى» غا، «ب» يەنە «ۋ» غا ئايلىنىپ كېتىدۇ. خېتىڭنى يېزىۋەر (= يازا بەر)، تارتىنماي بۇ ياققا كېلىۋەر (= كېلە بەر). قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى بەرمەك