ئىرلاندىيىدىكى پاسخا بايرىمى قوزغىلىڭى

دۇنيا تارىخى 爱尔兰复活节起义 ài ěr lán fù huó jié qǐ yì بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە ئىرلاندىيە خەلقى مىللىي مۇستەقىللىكنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن قوزغىغان قوراللىق قوزغىلاڭ. ئىرلاندىيە خەلقى <ئىرلاندىيە ئاپتونومىيە قانۇنى> نىڭ ماقۇللانمىغانلىقىدىن ۋە ئەنگلىيىلىنىڭ بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشىغا قاتناشقانلىقىدىن قاتتىق نارازى بولغان. قوزغىلاڭنى ئاساسەن ئىرلاندىيە مىللىي ئارمىيسى ئۇيۇشتۇرغان ھەمدە فېنى جەمئىيىتىنىڭ قوللىشىغا ئېرىشكەن. قورال - ياراقنى گېرمانىيە يەتكۈزۈپ بەرمەكچى بولغان. قوزغىلاڭ 1916 - يىلدىكى پاسخا بايرىمىدا بولغانلىقى ئۈچۈن شۇنداق دەپ ئاتالغان. ئۇلارنىڭ رەھبىرى كاسېمېنت (1864 - 1916) قولغا ئېلىنىپ كەتكەنلىكتىن، قوزغىلاڭ باشقا ئىككى رەھبىرى پېئېرسې بىلەن كوننولى (1870 - 1916) نىڭ رەھبەرلىكىدە پاسخا بايرىمىنىڭ ئىككىنچى كۈنى پارتلىغان. قوزغىلاڭچى قوشۇن تەخمىنەن 1500 دىن ئارتۇق ئادەم بولۇپ، دۇبرلىندىكى پوچتا - تېلېگراف باش ئىدارىسى قاتارلىق مەركىزىي ئەسلىھەلەرنى ئىشغال قىلىپ، ئىرلاندىيە جۇمھۇرىيىتى ۋاقىتلىق ھۆكۈمىتىنىڭ قۇرۇلغانلىقىنى جاكارلىغان. ئەنگلىيە دائىرىلىرى دەرھال باستۇرۇپ، بەش كۈن جىددىي جەڭ قىلىش ئارقىسدا، قوزغىلاڭ 4 - ئاينىڭ 29 - كۈنى مەغلۇپ بولغان. 15 نەپەر قوزغىلاڭچى ھەربىي سوتتا سوراق قىلىش ئارقىلىق ئۆلتۈرۈلگەن، كاسېمېنت دارغا ئېسىلغان، بىر نەچچە يۈز ئادەم قولغا ئېلىنغان. لېكىن كېيىن جايلاردا پارچە - پۇرات قوزغىلاڭلار ئۈزۈلمىگەن