英法协约

دۇنيا تارىخى ئەنگلىيە - فرانسىيە كېلىشىمى ئەنگلىيە بىلەن فرانسىيە ئىككى دۆلەتنىڭ مۇستەملىكىچىلىك مەنپەئىتىنى ماسلاشتۇرۇغان شەرتنامە. 1904-يىل 4-ئاينىڭ 8-كۈنى لوندوندا ئىزالانغان. بۇ، نىيوفائوندلېند ۋە غەربىي ئافرىقا توغرىسىدىكى كېلىشىم، شۇنداقلا سىيام توغرىسىدىكى ۋە مىسىر، مەراكەش توغرىسىدىكى ئىككى خىتابنامىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. (1) نىيوفائوندلېند ۋە غەربىي ئافرىقا توغرىسىدىكى كېلىشىمدە: فرانسىيە نىيوفائوندلېند قىرغاقلىرىدا بېلىق تۇتۇش مونوپوللۇق ھوقۇقىدىن ۋاز كچىدۇ، گامبىيە دەرياسىنى بويلاپ ئەركىن قاتناش ھوقۇقىغا ۋە لو ئارىلىغا ئىگىدارچىلىق قىلىش ھوقۇقىغا ئىگە بولىدۇ، دەپ بەلگىلەنگەن. (2) سىيام توغرىسىدىكى خىتابنامىنىڭ ئاساسىي مەزمۇنى: بۇ دۆلەتنىڭ غەربىي قىسمى ئەنگلىيىگە، شەرقىي قىسمى فرانسىيىگە بۆلۈپ بېرىلىدۇ دېگەندىن ئىبارەت. (3) مىسىر ۋە مراكەش توغرىسىدىكى خىتابنامىدە: فرانسىيە مىسىرنى ئەنگىيىنىڭ تەسىر دائىرىسى دەپ ئېتىراپ قىلىدۇ. ئەنگلىيىمۇ مەراكەشنى فرانسىينىڭ تەسىر دائىرىسى دەپ ئېتىراپ قلىدۇ، دەپ بەلگىلەنگەن. شۇنىڭ بىلەن ئەنگلىيە ۋە فرانسىيىنىڭ ئافرىقىدكى ئۇزاق ۋاقىتلىق تالىشىشى ئاياغلاشقان، ئۇ ئانتانتا دۆلەتلەرنىڭ شەكىللىنىشى جەريانىدا مۇھىم رول ئوينىغان.