ئەبۇل ۋافا

阿布尔.瓦发 ā bù ěr .wǎ fā (مىلادى 939 - 997) ئەرەب ئاسترونومى ۋە ماتېماتىكى. ئىراننىڭ بۇزجان شەھىرىدە تۇغۇلغان. باغداد رەسەتخانىسىدا ئىشلىگەن. ئاسترونومىيە ئەسۋابىنى ياسىغان. ئاسمان جىسىملىرىنى كۆزىتىشتە سېكانىس فۇنكىيىسىسى ۋە تانگېنس فۇنكسىيىسى ئۇسۇلىنى تەتبىق قىلغان. تانگېنس جەدۋىلىنى تۈزۈپ چىققان. يۇنان ماتېماتىكىلىرىنىڭ ئەسەرلىرىنى تەرجىمە قىلىش ۋە ئىزاھلاش بىلەن شۇغۇللانغان. ترىگونومېترىيىنى پىششىق ئۆگىنىپ، ترىگونومېترىيىدىكى سىنۇس ۋە بۇلۇڭ فورمۇلىلىرىنى كەشپ قىلغان.