ئېدېس

埃德 āi dé (1843 - 1888) فرانسىيەنىڭ 1871 - يىلدىكى پارىژ كوممۇنىسى سەركەردىسى، بلانكىزمچى، مۇخبىر. مېدىتسىنا داشۆسىنىڭ ئوقۇغۇچىسى، باسما خىزمەتچىسى بولغان. ئىككىنچى ئىمپېرىيە دەۋرىدە، جۇمھۇرىيەتچىلىك ھەرىكىتىگە ۋە بلانكىزمچىلارنىڭ تۈرلۈك تەشكىلاتلىرىغا قاتناشقان. 1870 - يىلى 14 - ئاۋغۇست قوزغىلىڭىغا قاتناشقانلىقى ئۈچۈن ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغان. 4 - سېنتەبر ئىنقىلابىدىن كېيىن تۈرمىدىن چىقىپ، مىللىي قوغدىنىش ئارمىيىسىنىڭ باتالىئون كوماندىرى بولغان. 1871 - يىلى 3 - ئاينىڭ 81 - كۈنى پارىژ ئىشچىلىرىنىڭ قوزغىلىڭىدا مۇھىم رول ئويناپ، كوممۇنا ھەيئەت ئەزالىقىغا سايلانغان. 4 - ئاينىڭ 1 - كۈنىدىن باشلاپ ھەربىي ئىشلار ۋەكىلى بولغان؛ 3 - كۈنى ۋېرسالغا يۈرۈش قىلغاندا، بىرىنچى كالوننىنىڭ قوماندانى بولغان؛ 15 - كۈنىدىن باشلاپ پارىژنىڭ قىسمەن رايونلىرىنىڭ مۇداپىئە ئىشىغا مەسئۇل بولغان. 5 - ئاينىڭ 9 - كۈنىدىن باشلاپ ئىككىنچى نۆۋەتلىك ۋەتەن قۇتقۇزۇش كومىتېتىنىڭ ئەزاسى بولغان. <ماي قانلىق ھەپتىسى> جېڭىگە قاتناشقان. كوممۇنا مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن، شۋېتسارىيىدە سەرگەردان بولۇپ يۈرگەن، سىرتتىن ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغان. 1880 - يىلىدىكى چوڭ كەچۈرۈمدىن كېيىن ۋەتەنگە قايتىپ، بلانكىرنىڭ مەركىزىي ئىنقىلابىي كومىتېتىنى قايتىدىن قۇرۇشىغا ياردەملەشكەن. 1888 - يىلى ئىش تاشلىغان كۆمۈر كان ئىشچىلىرىنى ئاقلاش يۈزىسىدىن ئېچىلغان بىر قېتىملىق ئاممىۋى يىغىندا نۇتۇق سۆزلەۋېتىپ ۋاپات بولغان.