خىۋا خانلىقى

تارىخ 希瓦汗国 xī wǎ hàn guó

基华汗国 jī huá hàn guó خارەزم خانلىقى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئۆزبېكلەر ئوتتۇرا ئاسىيادىكى خارەزم رايونىدا قۇرغان فېئوداللىق دۆلەت. 1512-يىلى قۇرۇلغان. پايتەختى نەچچە قېىتم يۆتكىلىپ، كېيىن خۋاغا بېكىتىلگەن، شۇنىڭ بىلەن خىۋا خانلىقى دەپ ئاتالغان. ⅩⅤⅡ ئەسىردە، ھۆكۈمرانلار گۇرۇھىنىڭ ئىچكى جاڭجاللىرى ئۈزلۈكسىز بولۇپ، دائىم قوشنا دۆلەتلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ، ھالى خارابلاشقان. 1740-يىلى پېرسىيە پادىشاھى نادىر شاھ تەرىپىدىن بويسۇندۇرۇلغان، 1747-يىلدىن كېيىن مۇستەقىللىكنى ئەسلىگە كەلتۈرگەن. 1873-يىلى روسىيە ئەسكەرلىرى بېسىپ كىرگەن، خىۋا قولدىن كېتىپ نائىلاج ئامۇ دەرياسىنىڭ ئوڭ قىرغىقىدىكى رايونلارنى ئۆتۈنۈپ بەرگەن، روسىيىنى ھامىي دۆلەت دەپ ئېتىراپ قىلغان. 1920-يىلى ئۆزبېك ۋە تۈركمەن ئىتتىپاقداش جۇمھۇرىيەتلىرىگە قوشۇلغان.