Uyghurئاساسىي لۇغەت
خىرە
چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى
پارىسچە
گۇڭگا، تۇتۇق، قاراڭغۇ باسقان، خىرە؛ سۇنۇق:
كېلىپ مەن دەرگەھىڭگە خىرە چەشمىم رەۋشەن ئولغاي دەپ.
نەسىب ئولغايمىكىن شايەد كۆزۈمگە سۈرمەئى مازاغ.
شەۋقى.
كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى
پارىسچە
گۇڭگا، تۇتۇق، قاراڭغۇ باسقان، سۇنۇق.
مەنىداش سۆزلۈكلەر
يورۇق ئەمەس، روشەن ئەمەس.
قۇرۇق گەپ ھەقىقەتنى تۇتۇق قىلىدۇ، ئەمەلىيەت ھەقىقەتنى نۇرلۇق قىلىدۇ. ئاچكۆزلۈكتىن ئەقىلمۇ غۇۋا. گۇڭگا يورۇقتا كىتاب ئوقۇش كۆزگە زىيانلىق. خىرە شام يورۇقى كۆرۈندى.
قارشى مەنىلىك سۆزلەر
كۆرۈنۈپ، بىلىنىپ تۇرمايدىغان، ئاسان كۆرگىلى، چۈشەنگىلى بولمايدىغان.
ئېنىق، روشەن، ئايان
ئۆز - ئۆزىدىن كۆرۈنۈپ، بىلىنىپ تۇرغان، ئاسان كۆرگىلى، چۈشەنگىلى بولىدىغان.
مەقسەت ئېنىق بولسا، تۇرمۇش پارلاق بولار. ئاپتاپ قانچىلىك بولسىمۇ روشەن، بىر پارچە بۇلۇتمۇ يوشۇرىدۇ ئۇنى بەزەن. كۆپچىلىككە ئاياننى كېلىشتۈرۈپ ئېيتماق قىيىن.
ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر
سۈپەت
ئەرەبچە
دېگەندەك يورۇق، روشەن ئەمەس، تۇتۇق، خۇنۈك؛ كۈچسىز، سۇس.
گۇگۇم چۈشكەن چاغ، غەرب تەرەپتىكى تىك قىيالىقتىن ئەمدىلا كۆرۈنگەن كۈمۈش ئاي خىرە نۇرىنى چېچىشقا باشلىغانىدى.
كۆچمە. خۇرسەن ئەمەس، كۆڭۈلسىز، غەش.
مۇھەممەت ئۇنىڭ بىلەن كۆڭلى سەل خىرە بولغان ھالدا سالاملاشتى.