细菌

ئورمانچىلىق xì jūn باكتېرىيە، مىكروپDئۇنىۋېرسال xì jūn باكتېرىيە؛ مىكروب Dتېببىي xì jūn باكتېرىيەDنىفىت ئايرىش xì jūn باكتىرىيە، مىكروپDھەربىي xì jūn باكتېرىيەDدېھقانچىلىق xì jūn باكتېرىيەDيېزا ئىگىلىك xì jūn باكتېرىيە بىئولوگىيە باكتېرىيە تاق ھۈجەيرىلىك ئىپتىدائىي يادرولۇق جانلىقلارغا كىرىدۇ. تېنى كىچىك بولۇپ، دائىم مىكرومېتر (Mμ) بىلەن ئىپادىلىنىدۇ. شارچە باكتېرىيىنىڭ دىئامېترى تەخمىنەن 0.5 _ 1.0 μM كېلىدۇ، تاياقچە باكتېرىيىنىڭ دىئامېترى 0.4 _ 2.0 nM ئۇزۇنلۇقى دىئامېتىرىنىڭ بىر ياكى بىر قانچە ھەسسىسىگە توغرا كېلىدۇ. ئاساسلىق شەكلى شارسىمان، تاياقچىسىمان ۋە بۇرمىسىمان بولىدۇ. ھۈجەيرە پوستى، ھۈجەيرە پەردىسى، يالغان يادرو ۋە رىبوزوما قاتارلىق تۈزۈلۈشتىن باشقا يەنە بىخ سپورا، قامچا تۈك ۋە كاپسۇلا بولىدۇ. ئاساسەن ئىككىگە بۆلۈنۈپ كۆپىيىدۇ. كۆپىنچىسى چىرىندىخورلۇق ۋە پارازىتلىق ھايات كەچۈرىدۇ. بىر قىسىمى ئۆزىدىن ئوزۇقلىنىدۇ. باكتېرىيىلەرنىڭ تارقىلىشى كەڭ، تۈرى كۆپ، ئىنسانلار بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى زىچ بولۇپ، خېلى كۆپ تۈرى ئېچىتىش سانائىتى، يېمەكلىك ئىشلەپچىقىرىش، بەزىلىرى نازۇك نېفىت مەھسۇلاتلىىرنى ئىشلەشكە ئىشلىتىلىدۇ؛ بەزى ئۆزىدىن ئوزۇقلىنىدىغان باكتېرىيىلەر مېتال ئېرىتىشكە ئىشلىتىلىدۇ. باكتېرىيىلەر تەبىئەت دۇنياسىدىكى ماددا ئايلىنىش، تۇپراقنىڭ ئۈنۈمدارلىقىنى يۇقىرى كۆتۈرۈش ۋە بىئولوگىيىلىك ئالدىنى ئېلىش قاتارلىق جەھەتلەردە ئىنتايىن مۇھىم رول ئوينايدۇ. بىراق ۇنىڭ ئىچىدىكى خېلى كۆپ تۈرلەر ئادەم، چارۋا مال ۋە ئۆسۈملۈكلەر يۇقۇملىنىش خاراكتېرىدىكى كېسەللىكنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. يېزا ئىگىلىك ۋە سانائەت مەھسۇلاتلىرىنى چىرىتىپ سۈپىتىنى ئۆزگەرتىدۇ ۋە ئېغىر بالايىپاپەت ياكى زور ئىقتىسادىي زىيان يەتكۈزىدۇ.