ۋېئاتلېي

惠特利 huì tè lì (تەخمىنەن 1753 - 1784). ئامېرىكىلىق نىگېر شائىر. ئافرىقىدىكى سېنېگالدا تۇغۇلغان. 1761 - يىلى بوستونغا بۇلاپ ئېلىپ بېرىلىپ، كىيىم سودىگىرى يوھان ۋېئاتلېيگە قۇل قىلىپ سېتىلغان. قېتىرقىنىپ ئۆگىنىپ، ئىنگىلىزچىگە كامىل بولغان، گرىكچە ۋە لاتىنچىنى پىششىق بىلىۋالغان. 13 يېشىدىلا شېئىر يېزىشقا باشلىغان. 1773 - يىلى لوندونغا بارغان ھەمدە شېئىرلار توپلىمى <خىلمۇخىل كۈيلەر> نى نەشىر قىلدۇرغان. بۇ توپلامدىكى شېئىرلىرىدىن ۋە ئەخلاق قاتارلىق مەسىلىلەرگە چېتىلىپ، زوراۋانلىق ۋە قۇل قىلىشقا قارشى تۇرغان. ئۇزاق ئۆتمەي بوستونغا قايتىپ كەلگەن ۋە خوجايىنى ئۆلتۈرۈلگەندىن كېيىن ئەركىنلىككە ئېرىشكەن. 1778 - يىلى بىر ئەركىن نىگېر بىلەن تۇرمۇش قۇرغان. ئەسەرلىرى <فىللىس ۋېئاتلېينىڭ ئەسلىمىلىرى ۋە شېئىرلىرى>، <فىللىس ۋېئاتلېينىڭ خەت - چەكلىرى> قاتارلىقلاردىن ئىبارەت. قۇللۇق تۈزۈمنى بىكار قىلىش ھەرىكىتىگە مەلۇم تەسىرى بار.