提婆

دۇنيا تارىخى دېۋا (تەخمىنەن 170 - 270)،مەنىسى <تەڭرى> ياكى <مۇقەددەس تەڭرى> دېگەنلىك بولىدۇ. قەدىمكى ھىندىستاندىكى بۇددا دىنى ئالىمى. ناگارجانىڭ شاگىرتى. ناگارجۇناغا ۋرىسلىق قىلىپ، بۇددا دىنىدىكى ماديامىكا مەزھىپىنىڭ ئەقىدىلىرىنى تەرغىپ قىلغان؛ جايلارغا ساياھەت قىلىپ، غەيرىي ئەقىدىلەرگە رەددىيە بەرگەن. كېيىن قەتلى قىلىنغان. ئاساسىي ئەسەرلىرىدىن <تۆتيۈز مۇھاكىمە>، <يۈز خەتلىك مۇھاكىمە>، <تۆتيۈز ماديامىكا مۇھاكىمىسى> قاتارلىق ئەسەرلىرى بار. تارىخ tí pó ئاريا دېۋا دىن tí pó ؛tiān دېۋا، تەڭرى دىن shèng tiān ؛tí pó ئاريەدېۋە دىن tí pó 佛 بۇددا دىنى دېۋە، راھىب دېۋە دىن 提婆(天 tí pó 佛 بۇددا دىنى دېۋا، تەڭرى