听觉

پسىخولوگىيە ئاڭلاش سەزگۈسى تاشقى جىسىملارنىڭ ئاۋازىدىكى ئالاھىدىلىكنى پەرق ئېتىش سەزگۈسىدىن ئىبارەت. بىر جىسىم تەۋرەنسە ھاۋا دولقۇنى (ئاۋاز دولقۇنى) ھاسىل بولىدۇ. بۇ دولقۇن قۇلاق پەردىسىدە تەۋرىنىش پەيدا قىلىدۇ. بۇنىڭ تەسىرى بىلەن ئوتتۇرا قۇلاقتىكى ئاڭلاش سۆڭەكچىلىرى تەۋرىنىدۇ. بۇ تەۋرىنىش ئىچكى قۇلاقنىڭ قۇلاق قۇلۇلىسى ئىچىدىكى ئاساسىي پەردە ئۈستىدىكى كورتىي ئاپپاراتىنىڭ سەزگۈ ھۈجەيرىلىرىگە (كىرپىكلىك ھۈجەيرىلىرىگە) تەسىر قىلىپ، ئۇلاردا قوزغىلىش پەيدا قىلىدۇ. ئۇ يەردىن يەنە ئاڭلاش نېرۋىلىرى ئارقىلىق چوڭ مېڭە پوستلىقىدىكى ئاڭلاش رايونىغا (چېكە بۆلىكىگە) بېرىپ، ئۇ يەردە ئاڭلاش سەزگۈسىنى ھاسىل قىلىدۇ. ئاڭلاش سەزگۈسى پۈتۈن ئاڭلاش ئانالىزاتورى پائالىيىتىنىڭ نەتىجىسى. ئادەمنىڭ ئاڭلاش ئانالىزاتورى سىكۇنتىغا 16 دىن 20000 قېتىمغىچە تەۋرەنگەن تاۋۇش دولقۇنىنى سېزىدۇ. ئىككى ئاۋاز ئارىسىدىكى ئەڭ كىچىك ئاۋازنى پەرق ئېتەلەيدۇ. يەنە تاۋۇش مەنبەسىنىڭ ئورنىنى پەرق ئېتەلەيدۇ. بىئولوگىيە ئاڭلاش سېزىمى ئاۋاز دولقۇنىنىڭ ئاۋاز رېتسېپتورلىرىنى غىدىقلىشىدىن كېلىپ چىققان سېزىم. ئاۋاز چىقارغۇچى جىسىم بەلگىلىك چاستوتىلىق تەۋرىنىش ئارقىلىق ھاسىل قىلغان ھاۋا دولقۇنى (ئاۋاز دولقۇنى) سىرتقى قۇلاقتىن كىرىپ ناغرا پەردىسىنىڭ تەۋرىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ناغرا پەردىسىنىڭ تەۋرىنىشى ئوتتۇرا قۇلاقتىكى ئۈچ پارچە ئاڭلاش سۆڭەكچىلىرىنى ئالغا سىلجىتىش ئارقىلىق قۇلاق قۇلۇلىسىدىكى سەزگۈ ھۈجەيرىلىرىدە قوزغىلىش پەيدا قىلىدۇ، قوزغىلىش مەركەزگە كىرگۈچى نېرۋىلارنى بويلاپ چوڭ مېڭە پوستلاق قەۋىتى چېكە ياپرىقىدىكى ئاڭلاش مەركىزىگە بېرىپ ئاڭلاش سېزىمىنى ھاسىل قىلىدۇ. ئادەملەر چاستوتىسى 16 - 20000 گېرتىس سېكۇنت ئەتراپىدىكى ئاۋاز دولقۇنلىرىنى ئاڭلاپ، ئاۋازنىڭ ئىنتوناتسىيىسى (ئاھاڭى)، جاراڭلاش دەرىجىسى ۋە تېمبرىنى پەرق ئېتەلەيدۇ. بۇ ئۈچى ئاۋاز دولقۇن چاستوتىسى، ئامپلىتودىسى ۋە دولقۇن شەكىلدىكى فىزىكىلىق ئامىللارغا مۇناسىۋەتلىك. مەسىلەن، ئىنتوناتسىيىنى ئاۋاز دولقۇنىنىڭ چاستوتىسى بەلگىلىگەن بولۇپ، يۇقىرى، ئىنتوناتسىيىلىك ئاۋازنىڭ چاستوتىسى يۇقىرى، تۆۋەن ئىنتوناتسىيىلىك ئاۋازنىڭ چاستوتىسى تۆۋەن بولىدۇ، قۇلاق قۇلۇلىسى ئوخشىمايدىغان چاستوتىلىق ئاۋازلارنى ئانالىز قىلالايدۇ، قۇلاق قۇلۇلىسىنىڭ تۈۋى قىسمى يۇقىرى ئىنتوناتسىيىلىك ئاۋازلارنى سېزەلەيدۇ، قۇلاق قۇلۇلىسىنىڭ تۆپە قىسمى تۆۋەن ئىنتوناتسىيىنى سېزىدۇ، ئوتتۇرا ھال چاستوتىلىق ئىنتوناتسىيىلەرنى بولسا قۇلاق قۇلۇلىسىنىڭ ئوتتۇرا قىسمى سېزىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا ئادەملەر يەنە پەرقى ناھايىتى كىچىك بولغان ئىككى ئاھاڭنى ھەم ئاۋازنىڭ كېلىش يۆنىلىشىنىمۇ پەرقلەندۈرەلەيدۇ. ئۇنىۋېرسال tīng jué ئاڭلاش سېزىمى Dئادەم ئاناتومىيىسى tīng jué ئاڭلاش سېزىمىDئادەم ئاناتومىيىسى tīng jué ئاڭلاش سېزىمىDمائارىپ tīng jué ئاڭلاش سېزىمى، ئاڭلاش - سېزىشDپوچتا - تېلېگراف tīng jué ئاڭلاش سىزىمىDتەنتەربىيە tīng jué ئاڭلاش سېزىمىDتېببىي tīng jué ئاڭلاش سېزىمى