شېۋچېنكو

舍甫琴柯 shě fǔ qín kē

谢甫琴科 xiè fǔ qín kē (1814 - 1861) ئوكرائىنالىق شائىر، رەسسام، ئىنقىلابىي دېموكرات. يانچى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان، بالىلىق چېغىدىلا ئاتا - ئانىسىدىن ئايرىلىپ، بالا مالايغا ئايلانغان. 17 يېشىدا پېتربۇرگقا بېرىپ زىننەت رەسىمى سىزىشقا شاگىرت بولغان. 1838 - يىلى شائىر روكوۋسكى قاتارلىق كىشىلەرنىڭ ياردىمىدە ئەركىنلىككە ئېرىشىپ، پېتربۇرگ گۈزەل سەنئەت ئىنىستىتۇتىغا كىرىپ رەسىم سىزىشنى ئۆگەنگەن ھەمدە شېئىر يېزىشقا باشلىغان. 1840 - يىلى تۇنجى شېئىرلار توپلىمى <كوبزار ناخشىچىسى>نى ئېلان قىلىپ، ئوكرائىن ئەمگەكچىلىرىنىڭ جاپالىق تۇرمۇشىنى ئەكس ئەتتۈرگەن. <گايداماكلار> داستانى (1841 - يىلى)دا 1768 - يىلىدىكى ئوكرائىنا دېھقانلار قوزغىلىڭىنى تەسۋىرلىگەن. ھەجۋىي شېئىرى <چۈش> ۋە قىسقا شېئىرى <كاپكاز> لاردا يانچىلىق تۈزۈمىنى سۆكۈپ، چارروسىيەنىڭ ھەرمىللەت خەلقلىرىنىڭ زىندانى ئىكەنلىكىنى پاش قىلغان. 1845 - يىلى گۈزەل سەنئەت ئىنستىتۇتىنى پۈتتۈرۈپ، كىيېۋ داشۆسىنىڭ گۈزەل سەنئەت ئوقۇتقۇچىسى بولغان. 1847 - يىلى مەخپىي تەشكىلاتقا قاتناشقانلىقى ئۈچۈن قولغا ئېلىنىپ، دەسلەپ ئارمىيىگە ئەۋەتىلگەن، كېيىن سۈرگۈن قىلىنغان. بۇ مەزگىلدە <كىنەز قىزى>، <سۈرگۈندىكى مەھبۇس>، <چار پادىشاھ> داستانلىرىنى ۋە <سەنئەتكار>، <مۇزىكانت> پوۋېستلىرىنى يازغان. 1857 - يىلى قويۇپ بېرىلگەن. 1859 - يىلى ئوكرائىناغا قايتىپ بېرىپ، خەلقنى چار پادىشاھنىڭ مۇستەبىتلىك تۈزۈمىنى ئاغدۇرۇپ تاشلاشقا چاقىرغان. 1861 - يىلى پېتربۇرگتا كېسەلدىن ئۆلگەن. سىزغان رەسىملىرىنىڭ تولىسىدا ئوكرائىنا خەلقىنىڭ تۇرمۇشى ئىپادىلەنگەن.