Chinese→Uyghurئاساسىي لۇغەت
是
ئۇنىۋېرسال
shì
توغرا، دۇرۇس، ھەق:
!是非分明
shì fēi fēn míng
ھەق - ناھەقنى ئېنىق ئايرىماق
ئىش، خىزمەت، لاۋازىمات ئىشلىرى:
是国
shì guó
دۆلەت ئىشلىرى
بولسا، دېگەن:
!正月是第一个月
zhēng yuè shì dì yī gè yuè
يانۋار دېگەن بىرىنچى ئاي
ئۇيغۇرچىدە >—< بىلەن ئىپادىلىنىدۇ:
!他是工人
tā shì gōng rén
ئۇ — ئىشچى
مەۋجۇتلۇقنى، بار ئىكەنلىكنى بىلدۈرىدۇ:
!靠墙是一排书架
kào qiáng shì yī pái shū jià
تامغا يۆلەپ بىر قاتار كىتاب جاۋەنلىرى قويۇلغان
!屋里屋外全是人
wū lǐ wū wài quán shì rén
ئۆيدىمۇ، تالادىمۇ ئادەملەر سانجاق - سانجاق تۇرۇشاتتى
بىرەر شەيئىنىڭ مەلۇم ىر تۈرگە تەۋە ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ:
بار:
!这张桌子是三条腿
zhè zhāng zhuō zǐ shì sān tiáo tuǐ
بۇ ئۈستەلنىڭ ئۈچ پۇتى بار
بىرەر ئىشنىڭ ھەقىقىي سەۋەبىنى كۆرسىتىپ بېرىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ:
! 不是我讲错了, 是他记错了
bú shì wǒ jiǎng cuò le ،shì tā jì cuò le
مەن خاتا دەپ قويمىدىم، ئۇ خاتا خاتىرىلىۋاپتۇ
شۇنداق، … مۇ، … غۇ:
! 你是不是明天去游泳
nǐ shì bu shì míng tiān qù yóu yǒng
سەن ئەتە سۇ ئۈزگىلى بارىسەن، شۇنداقمۇ؟
你明天去游泳是不是
nǐ míng tiān qù yóu yǒng shì bu shì
سەن ئەتە سۇ ئۈزگىلى بارىسەنغۇ؟
راستتىنلا، ھەقىقەتەن:
是下雨了,不骗你
shì xià yǔ le ،bú piàn nǐ
راستتىنلا يامغۇر ياغدى، سېنى ئالدىمىدىم
{11} بىرەر ئىشنى كىمنىڭ قىلغانلىقىنى جەزملەشتۈرگەنلىكنى بىلدۈرىدۇ:
是你把车子摔坏的吗
shì nǐ bǎ chē zi shuāi huài de ma
ۋېلىسىپىتنى سەن يىقىتىپ بۇزۇۋەتتىڭمۇ؟
{12} … لا بولىدىكەن، ھەر قانداق، ئومۇمەن، قانداقلىكى:
{13} ئېيتىلىۋاتقان بىر قانچە ئىش ياكى شەيئىنىڭ بىر - بىرى بىلەن مۇناسىۋەتسىز ئىكەنلىكىنى ئىپادىلەشتە ئىشلىتىلىدۇ:
鸡是鸡, 鸦是鸦, 两个味道大不相同
jī shì jī yā shì yā liǎng gè wèi dào dà bú xiāng tóng
توخۇ دېگەن توخۇ، ئۆردەك دېگەن ئۆردەك، ئىككىسىنىڭ تەمىمۇ تۈپتىن ئوخشاشمايدۇ
{14} تۈزىمەك، توغرىلىماق
{15} سىنىماق، سىناپ كۆرمەك، ئۇرۇنۇپ باقماق
{16} توشماق، تولماق
{17} تەكشۈرمەك، كۆزدىن كەچۈرمەك
{18} ھە، خوپ، ماقۇل
他瘦是瘦, 可从来不生病
tā shòu shì shòu kě cóng lái bú shēng bìng
ئۇنىڭ ئورۇقلۇقى ئورۇق، ئەمما پەقەت ئاغرىمايدۇ
{22} بۇ، شۇ، ئۇ
{23} شى )فامىلە(