قارا - قارا قۇشلارىم ئويۇنى

ئۇيغۇر مەشھۇر شەخسلىرى بۇ ئويۇن ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋى ئويۇن تۈرلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇنىڭ كوللېكتىۋىزملىق روھىنى يېتىلدۈرۈشتە، ياشلارنى ئۆم، ئىناق - ئىتتىپاق ۋە ھوشيار بولۇشقا ئۈندەشتە، چاققان ۋە ھەرىكەتچان بولۇشتا ئۈنۈمى، ئەھمىيىتى ناھايىتى زور. بۇ ئويۇننى ئاساسەن قىزلار توپلىشىپ ئوينايدۇ. ئادەم سانى چەكلەنمەيدۇ. ھېچقانداق قورال ۋە ئۈسكۈنە تەلەپ قىلمايدۇ. ئادەتتە كىچىككىنە بىر تۈز مەيداندا ئوينىلىدۇ. ئويناش ئۇسۇلى: ئويۇنغا چۈشكۈچى قىز - چوكانلار بىر يەرگە يىغىلغاندىن كېيىن، چەڭ تاشلاش ئارقىلىق <ئانا> بولۇش ھوقۇقىنى تالىشىدۇ. <ئانا> بەلگىلەنگەندىن كېيىن رەتنىڭ بېشىدا تۇرىدۇ. قالغانلار بويىنىڭ ئېگىز - پەسلىكىگە قاراپ ئانىنىڭ كەينىگە قاتار تىزىلىدۇ ھەمدە بىر - بىرىنىڭ پېشىنى چىڭ تۇتۇپ، ئۈزۈلمەس زەنجىر ھاسىل قىلىدۇ. بۇ ۋاقىتتا، <بۆرە> دەپ ئاتالغان بىرسى بىر چەتتە تۇرىدۇ. <ئانا> بىلەن <بۆرە> ئوتتۇرىسىدا تۆۋەندىكىدەك قوشاق ئېيتىشىش باشلىنىدۇ. بۆرە: ئالا - ئالا قۇشاچىم، ئارقاڭدىكى نېمىلەرىڭ. ئانا: قارا - قارا قۇشلارىم، مېنىڭ ئوماق بالىلارىم. بۆرە: ماڭا بىرنى بەرسەڭچۇ؟ ئانا: ئۆزۈم ساڭا بەرمەيمەن، كۈچۈك يەتسە ئالساڭغۇ! بۆرە: كۈچۈم نەگە كېتىپتۇ؟ ئانا: ئالا تاغقا كېتىپتۇ. بۆرە: ئالا تاغدا نېمە بار؟ ئانا: ئالا - يېشىل قۇشلار بار. بۆرە: قۇشنىڭ بىرىنى تۇتايچۇ؟ ئانا: كۈچۈك يەتسە تۇتساڭچۇ! قوشاق ئېيتىلىپ بولغاندىن كېيىن، بىرەر بالا سوراپ ئېلىشقا كۆزى يەتمىگەن <بۆرە> ئەسەبىيلىشىدۇ ۋە ئانىنىڭ كەينىدىكى بالىلارنى قوغلاپ بۇلىماقچى بولىدۇ. تاتىشماق باشلىنىدۇ. قاتار تىزىلغان بالىلار ئانىنىڭ كەينىدە، بىر - بىرىنىڭ پېشىنى قويۇۋەتمەستىن ئۇيان - بۇيان قاچىدۇ. <ئانا> <بۆرىنىڭ> ئالدىنى توسۇپ ئۆز بالىلىرىنى جان تىكىپ قوغدايدۇ ۋە قانىتى ئاستىغا ئالىدۇ. بالىلارمۇ ئانىنىڭ پېشىنى قويۇۋەتمەستىن <ئانا> قايسى تەرەپكە سىلجىسا، شۇ ياققا سىلجىپ بۆرىدىن ئۆزىنى قاچۇرىدۇ. <بۆرە> <ئانا> نىڭ كەينىدە ھوشىيار تۇرماي سەپتىن چۈشۈپ قالغان بالىلارنى تۇتۇۋالىدۇ ياكى ئەڭ ئاخىرقى بالىدىن باشلاپ قوغلاپ تۇتۇپ ئۈزۈۋېلىپ تاكى ئانا يالغۇز قالغۇچە بالىلارنى بىر - بىرلەپ تۇتۇۋالىدۇ. <ئانا> ئۆزى يالغۇز قالغان چىغىدىلا ئويۇن ئاخىرلىشىدۇ ياكى <بۆرە> بولغان بالا باشقىدىن ئانا بولۇپ، <ئانا> بولغىنى <بۆرە> بولۇپ ئويۇن داۋاملىشىۋېرىدۇ. بۇ ئويۇننىڭ خەتىرى يوق، قىزىقارلىق بولغاچقا، ھويلا - ئارام ۋە كەڭرەك يەرلەردە ئوينىسا بولىۋېرىدۇ.