Uyghur←Chineseئاساسىي لۇغەت
پەي
بىئولوگىيە
羽
yǔ
قۇشلاردا بولىدىغان بەدەن سىرتىنى يېپىپ تۇرىدىغان بىرخىل ئالاھىدە تۈزۈلۈش بولۇپ، ئېپىدېرمىنىڭ مۈڭگۈزلىشىششىدىن شەكىللەنگەن. ئۇنىڭ ماسسىسى يېنىك، بەلگىلىك سىجىللىققا ۋە ئېلاستىكىلىققا ئىگە. ئۇ بەدەن تېمپېراتۇرىسىنى ساقلاش، ئۇچۇشقا ياردەملىشىش، بەدەننى قوغداش رولىنى ئوينايدۇ. تۈزۈلۈش جەھەتتىكى پەرقىدىن قارىغاندا يېتىلگەن قۇشلارنىڭ پەيلىرى جەمئىي ئۈچ خىل بولىدۇ، يەنى؛ كونتۇر پەي، مامۇق ۋە قىلسىمان پەي. كونتۇر پەيلەر بەدەننىڭ سىرتقى يۈزىنى يېپىپ تۇرىدۇ، ئېنىق پەي ئوقى ۋە پەي تاجىسىدىن ئىبارەت روشەن ئىككى قىسمى بولىدۇ، شەكلى دەرەخ يوپۇرمىقىغا ئوخشايدۇ. پەي ئوقى يەنە پەي غولى (پەي يەلپۈگۈچى بار) ۋە پەي يىلتىزىگە (پەي يەلپۈگۈچى يوق) بۆلۈنىدۇ، پەي يەلپۈگۈچى (تاجىسى) پەي شاخلىرى ۋە كىچىك پەي شاخچىلىرىدىن تەركىب تاپقان بولىدۇ. كىچىك پەي شاخچىلىرىنىڭ ئىلمەك بۆرتمىلىرى بولۇپ، يېنىدىكى كىچىك پەي شاخچىلىرىنىڭ بۆرتمىلىرىگە ئىلىنىپ، پەي يەلپۈگۈچىنى ھاسىل قىلىدۇ. پەي يىلتىزى بىلەن پەي غولىنىڭ تۇتاشقان چېگرىسىنىڭ قورساق تەرىپىدە تۆشۈكى بولۇپ، ئۈستۈنكى كىندىك دېيىلىدۇ. ئۇ جايدىن ئادەتتە قوشۇمچە پەيلەر ئۆسۈپ چىقىدۇ. پەي يىلتىزىنىڭ ئاخىرقى ئۇچىدىمۇ بىر تۆشۈكى بولۇپ، ئاستىنقى كىندىك دېيىلىدۇ. مامۇق پەيلەر باچكا (چۈجە) قۇشنىڭ بەدەن سىرتقى يۈزىدىن ۋە يېتىلگەن قۇشنىڭ كونتۇر پەيلىرىنىڭ تۈۋىدىن ئۆسۈپ چىقىدۇ. پەي ئوقى ئاجىز، كىچىك پەي شاخچىلىرىنىڭ ئىلمەك بۆرتمىلىرى تەرەققىي قىلمىغان بولغاچقا، مەزمۇت پەي يەلپۈگۈچلىرىنى شەكىللەندۈرەلمەيدۇ، باچكا چۈجە قۇشلارنىڭ مامۇق پەيلىرىدە پەي شاخچىلىرى بولمايدۇ. مامۇق پەيلەر پاختىسىمان يۇمشاق، ئىسسىقلىق ئايرىغۇچى قەۋەت بولۇپ، سۇ قۇشلىرىدا ئالاھىدە تەرەققىي قىلغان بولىدۇ. ئادەتتە ئۇچرايدىغان غاز (ئۆردەك) مامۇقى دەل مۇشۇنداق پەيلەردىن بولۇپ، ئىسسىقلىق ساقلاش خۇسۇسىيىتى يىپەك پاختا ۋە تۆگە تىۋىتىدىن ياخشى بولۇپ، قىشلىق كىيىم، ياستۇق، تۆشەك، يوتقان - كۆرپە قاتارلىقلارغا قاچىلاپ ئىشلىتىشكە بولىدۇ. پاختا يىپ، قوي يۇڭى قاتارلىقلارغا ئارىلاشتۇرۇپ رەخت توقۇشقا ياكى تىۋىت يىپ ئېگىرىشكە بولىدۇ. قىلسىمان پەيلەر قۇشلارنىڭ كۆز ئەتراپىغا، تۇمشۇق تۈۋىگە ۋە كونتۇر پەيلىرىنىڭ ئاستىغا تارقىلىپ ئۆسكەن بولۇپ، پەي غولى ئىنچىكە - ئۇزۇن، پەي شاخلىرى ناھايىتى ئاز، قىلسىمان بولىدۇ. ئادەتتە كونتۇر پەيلەر بىلەن مامۇق پەيلەرنى يۇلۇۋەتكەندىن كېيىن، كۆرۈشكە بولىدۇ. قۇشلار ئادەتتە قەرەللىك ھالدا پەي ئالماشتۇرۇپ تۇرىدۇ. شۇڭا قىشلىق پەيلەر ۋە يازلىق پەيلەر دەپ ئىككىگە ئايرىلىدۇ. قىشلىق - يازلىق پەيلىرىنىڭ رەڭگى بىر - بىرىگە ئوخشاشمايدۇ.
تېببىي
肌腱
jī jiànDتەنتەربىيە
羽毛
yǔ máoDئۆسۈملۈك
羽片
yǔ piànDقەدەم بېسىش قانۇنى
韧带
rèn dàiDئاناتومىيە
腱
jiànDئېلېكترون، ئۇچۇر
羽毛(羽状回波)
yǔ máo (yǔ zhuàng huí bō )Dتەنتەربىيە
腱
jiànDئۇنىۋېرسال
被羽
bèi yǔDجامائەت خەۋپسىزلىكى
排
páiDئاناتومىيە
腱
jiànDھەربىي
排
páiDئۇنىۋېرسال
پەي (ئوتتۇرا ھال چوڭلۇقتىكى)
廓羽
kuò yǔDئۇنىۋېرسال
翮羽
hé yǔDئۇنىۋېرسال
韧带
rèn dài
ئۇنىۋېرسال
(ئى)
yǔ máo
羽毛
ئۇنىۋېرسال
(ئى)
pái
排
ئۇنىۋېرسال
(ئى)
jīn
筋