پاندىيا

潘地亚 pān dì yà جەنۇبىي ھىندىستاندىكى قەدىمكى دۆلەت. يېرىم ئارالنىڭ ئەڭ جەنۇىغا جايلاشقان، پايتەختى مادورا ھازىرقى ماتۇلەي. مىلادىدىن ئىلگىرىكى Ⅴ ئەسىردە قۇرۇلغان بولسا كېرەك. ئۇنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدىكى ۋەقەلىكلەردىن مەلۇم بولغانلىرى ئىنتايىن ئاز. پادىشاھ ئاسوكا ئابىدىسىدىكى يارلىقتا ئىمپېرىيىىنىڭ جەنۇبىي چېگرىسى سىرتىدىكى بىر مۇستەقىل رايون دەپ قارالغان. مىلادىدىن ئىلگىرى Ⅰ ئەسىردە كالىنگانىڭ پادىشھى كارۋاېلا ئۇنى بويسۇندۇرغان، تەخمىنەن مىلادىدىن 20 يىل ئىلگىرى بىر ئەلچىنى قەدىمكى رىمنىڭ پادىشاھى ئۋگۇستنىڭ يېنىغا ئەۋەتكەن. تەخمىنەن 361-يىلى رىم پادىشاھى يۇلىئان تەختتە تۇرغان چاغدا يەنە رىمغا ئەلچى ئەۋەتكەن. كېيىن زاۋاللىققا يۈز تۇتقان، Ⅵ - Ⅶ ئەسىرلەردە قايتا گۈللىنىپ، كولا، جېيلو، پاناۋا قاتارلىق قوشنا دۆلەتلەرنى مەغلۇپ قىلغان؛ Ⅸ ئەسىردە سەيلون (ھازىرقى سىرىلانكا) غا تاجاۋۇز قىلىپ كىرگەن. Ⅹ ئەسىردە كولا ئۇنى بويسۇندۇرغان. Ⅺ ئەسىردە يېڭىۋاستىن مۇستەقىل بولغان، ⅩⅢ ئەسىردە تازا گۈللىنىپ كەتكەن، زېمىنى شىمالدا كۇداپا، نىلورلارغىچە، جەنۇبتا سەيلونغىچە كېڭەيگەن. ⅩⅣ ئەسىرنىڭ باشلىرىدا شىمالىي ھىندىستان مۇسۇلمانلىرىنىڭ تاجاۋۇزىغا ئۇچرىغان، كۈچى زەئىپلىشىپ كەتكەن. ⅩⅥ ئەسىردە مۇنقەرز بولغان.