Uyghurئاساسىي لۇغەت
پاك
چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى
پارىسچە
پاك، تازا، ساپ:
بىگۇناھ:
خالىس:
قىلىپ سۇبھ ئول دەل ياقاسىنى چاك، 1.
كى ئەنۋارىدىن قىلدى زۇلمەتنى پاك.
ئا. نىزارى.
2. .ئىكى پاك ئاشىق جەھاندىن كېچىپ،
كى روھى قۇش خاكاداندىن كېچىپ.
ئا. نىزارى
3. مەجازىدا كىم بولسا چۇن پاكرەك،
ھەقىقەت ھېسابىنى قىلغاي دەرەك.
ئا. نىزارى.
مەنىداش سۆزلۈكلەر
خىيانەتتىن خالىي، ھەق - ئادىل.
ئاق يول بولۇڭ، پاك قول بولۇڭ. تاپقىنىم پاك، قۇلىقىم ساق. دىيانەتلىك بولۇش ھەربىر دۆلەت خادىمىدا بولۇشقا تېگىشلىك شەرت.
مەنىداش سۆزلۈكلەر
پاسكىنا نەرسىلەر بىلەن بولغانمىغان، تازا، پاكىز.
ئاق بولمىسىمۇ پاك بولسۇن. ئۆزى پاكقا ھەممە پاك. ئاق بولسۇن، پاك بولسۇن. ساپ ھاۋا تەنگە داۋا. ئېرىغ سۇ تەنگە شىپا.
قارشى مەنىلىك سۆزلەر
چاڭ - توزان قونمىغان، داغ - دۇغ ئارىلاشمىغان، بۇلغانمىغان.
پاسكىنا، ئىپلاس، مەينەت، كىر، قاسماق، توڭرا
بۇلغانغان، چاڭ - توزان قونغان، داغ - دۇغ ئارىلاشقان.
قولۇم تازا بولسۇن دېگۈچە، كۆڭلۈك تازا بولسۇن دە. بۇلاقنىڭ كۆزى پاكىز بولسا، سۈيى تازا بولار. ئاق بولمىسىمۇ پاك بولسۇن. ساپ ھاۋا تەنگە داۋا، ئېرىغ سۇ تەنگە شىپا. قوي ئۆز ئايىغىنى پاسكىنا قىلار. ئىتنىڭ ئاغزى تەگكەنگە دەريا سۈيى ئىپلاس بولماس. كىر يەڭنى يۇغانسېرى كىر چىقار. مەينەت قولۇڭنى تازا ئاشقا سۇنما. قاسماق قايناتمىغۇچە ئېرىمەس. توڭرا توڭدىن يامان.
ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر
سۈپەت
پارىسچە
چاڭ - توزان، كىر قاتارلىقلاردىن خالىي، پاسكىنا بولمىغان، پاكىز.
ئاق بولسۇن، پاك بولسۇن (ماقال).
تەركىبىي ساپ، بۇلغانمىغان، تازا.
پاك سۇ.
باشقا بىرىنىڭ ئەجرى ئارىلاشمىغان، ئۆزىگە خاس بولغان؛ ھالال.
تاپقىنىم پاك، قۇلىقىم ساق (ماقال).
كۆچمە. نامىغا داغ تەگمىگەن، يامان ئىللەت، يامان ئىشلاردىن خالىي، ساپ ۋىجدانلىق، ساپ.
^پاك دىل. پاك قىز. تارىخى پاك. پاك ئادەم.