نىپۇر

尼皮尔 ní pí ěr

尼普尔 ní pǔ ěr قەدىمكى ئۇرۇك سۇلالىسىدىن كاسسىت دەۋرىگىچە بولغان خارابە ئورنى. ئىراقنىڭ جەنۇبىدىكى نۇفا دېگەن يەردە، سۇمېر ئاككادىيە دەۋرىدىكى باش تەڭرى ئېنلىل ئۈچۈن نەزىر - چىراغ قىلىنىدىغان دىنىي پايتەخت. 1889-يىلدىن باشلاپ كۆپ قېتىم قېزىلىپ، دەسلەپكى سۇلالىلەر دەۋرى يەنى ئۇر ئۈچىنچى سۇلالە دەۋرىگە ئائىت مۇنارلىق بۇتخانا ۋە ئىلاھىي ئىبادەتخانىلارنىڭ خارابىلىرى تېپىلغان. تابلوت ئېدىرلىقىدىن ئۆيلەرنىڭ خارابىسى ۋە كۆپلىگەن سېغىز بەتلىك ھۆججەتلەر تېپىلغان. بۇلارنىڭ كۆپى بابىلون دەۋرىگە تەۋە. بۇ ھۆججەتلەردە سارگون لەشكەرلىرىنىڭ ئېلام رايونلىرى بىرلەشمە ئارمىيىسىنى يېڭىش ئەھۋالى خاتىرىلەنگەن. پارس قولتۇقى تاقىم ئاراللىرى بىلەن ماگان دۆلىتى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتمۇ خاتىرىلەنگەن. شۇنداقلا سۇمېر ئايال تەڭرىسى ئىنەننا ئىبادەتخانىسىنىڭ دەسلەپكى سۇلالىلەر دەۋرىدىن باشلاپلا قۇرۇلغانلىقى ھۆكۈم قىلىنغان. قېزىۋېلىنغان ئاساسلىق نەرسىلەر ئىبادەت قىلغۇچىلارنىڭ تاشتىن ئويۇلغان ھەيكىلى قاتارلىقلاردىن ئىبارەت. لۇگال زاگىس نىپۇر ئىبادەتخانىسىغا تەقدىم قىلغان ئۆزىنىڭ ئويما رەسىمىگە سېمىت يېزىقىنى ئويۇپ چىققان.