拿破仑三世

دۇنيا تارىخى ناپولېئون Ⅲ (1808 - 1873) يەنى لۇئى ناپلېئون. فرانسىيە ئىككىنچى جۇمھۇرىيىتىنىڭ زۇڭتۇڭى (1848 - 1851)، ئىككىنچى ئىمېپرىيىنىڭ كورۇلى (1852 - 1870). ئەسلى ئىسمى لۇئى ناپولېئون بوناپارت. ناپولېئون Ⅰ نىڭ ئىككىنچى ئىنىسى، گوللاندىيە كورۇلى لۇئى بوناپارتنىڭ كەنجى ئوغلى. كىچىكىدە ئانىسىغا ئەگىشىپ گېرمانىيە ۋە شۋېتسارىيىدە سەرگەردان بولۇپ يۈرگەن. 1830 - 1831-يىللىرى ئىتالىيىدىكى كاربونارلار پارتىيىسى پائالىيىتىگە قاتناشقان. ئاكىسى ۋە ناپولېئون Ⅰنىڭ ئوغلى ئۆلگەندىن كېيىن، فرانسىيە كورۇللىقىنىڭ تەمەخورى بولۇپ قالغان. 1836-يىل 10-ئاينىڭ 30-كۈنى ستراسبۇرگ ھەربىي سىياسىي ئۆزگىرىشىنى قوزغاپ، مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن ئامېرىكا قىتئەسىگە سۈرگۈن قىلىنغان. كېيىن شۋېتسارىيە ۋە ئەنگلاخيىگە قېچىپ بېرىۋالغان. 1840-يىل 8-ئاينىڭ 6-كۈنى يەنەدېڭىزغا يېقىن بولغان بولۇگنېدا توپىلاڭ قوزغىغان، مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن ئۆمۈرۋايەتلىك نەزەربەند قىلىشقا ھۆكۈم قىلىنغان. 1846-يىلى ئەنگلاىيىگە قېچىپ بارغان. 1848-يىلى فېۋرال ئىنقىلابىدىن كېيىن فرانسىيىگە قايتقان، 9-ئايدا ئاساسىي قنۇن تۈزگۈچى پارلامېنتقا سايلانغان. ناپولېئون Ⅰ نىڭ ئابرويىغا تايانغانلىقتىن، 12-ئاينىڭ 10-كۈنىدىكى زۇڭتۇڭ سايلىمىدا غەلىبە قىلىپ، ئىككىنچى جۇمھۇرىيەتنىڭ زۇڭتۇڭلۇقىغا سايلانغان، مەملىكەت ئىچىدىكى كاتولىك مۇرىتلىرىنىڭ قوللىشىغا ئىگە بولۇش ئۈچۈن، 1849-يىلى رىمغا ئەسكەر چىقىرىپ، پاپانىڭ رىم جۇمھۇرىيىتىنى باستۇرۇشىغا ياردەملەشكەن. 1851-يىل 12-ئاينىڭ 2-كۈنى سىياسىي ئۆزگىرىش قوزغىغان. ئىككىنچى يىلى 1-ئايدا ئاساسىي قانۇننى ماقۇللاپ، زۇڭتۇڭغا ھاكىممۇتلەقلىق ھوقۇقى بەرگەن. شۇ يىلى 12-ئاينىڭ 2-كۈنى ئىمپېرىيە مەزگىلىدە، ئەنگلىيە بىلەن بىرلىشىپ روسىيىگە قارشى تۇرغان، قىرىم ئۇرۇشىغا قاتناشقان، يەنە ئاۋسترىيە بىلەن ئۇرۇش قىلىپ، ساۋوي بىلەن نىسېنى يۇتۇۋالغان ھەمدە جۇڭگو (1858 -1860)، ۋيېتنام، سۈرىيە ۋە مېكسىكىغا قارىتا مۇستەملىكىچىلىك ئۇرۇشى قوزغىغان. 1870-يىل 7-ئاينىڭ 19-كۈنى پرۇسسىيىگە ئۇرۇش ئېلان قىلغان. 9-ئاينىڭ 2-كۈنى سېداندا يېڭىلىپ ئەسىرەە ئېلىنغان، شۇنىڭ بىلەن ئىككىنچى ئىمپېرىيە ئاخىرلاxقان. 1871-يىلى فرانسىيە - گېرمانىيە سۈلھ شەرتنامىسى ئىمزالانغاندىن كېيىن قويۇپ بېرىلىپ، ئەنگلىيىدە سەرگەردان بولۇپ يۈرگەن. ئۇنىڭ <سىياسىي ئوي - پىكىرلەر>، <ناپولېئون ئىدىيىسى>، <نامراتلىقنى تۈگىتىش توغرىسىدا> دېگەن ئەسەرلىرى بار.