阔捂子

ئۇيغۇر چالغۇلىرى قوۋۇز بۇ يەللىك چالغۇ بولۇپ، ئېغىز بىلەن پۈۋلەپ، بارماق بىلەن چېكىپ چېلىنىدۇ. ئادەتتە تۆمۈر، قوۋۇز، قومۇش ۋە يىپ قوۋۇز قاتارلىق ئۈچ خىل شەكلى بار. ئۇيغۇر چالغۇلىرى قوۋۇز بۇ ئەڭ قەدىمكى ئۇيغۇر چالغۇلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، تارىختا ئۇنىڭ تۆمۈر، قوۋۇز، قومۇش قوۋۇز ۋە يىپ قوۋۇزدىن ئىبارەت ئۈچ خىل ياسىلىش شەكلى بولغان ھەم <ئېغىز تار> (口弦)دەپمۇ ئاتالغان. تۆمۈر قوۋۇز تۆمۈر ياپراقچىسىدىن ياسىلىپ <تۆمۈر قوۋۇز> (铁 簧)دەپ ئاتالغان. بۇ خىل چالغۇ يالغۇز تارىختا كۆپ ئىشلىتىلگەن بولماستىن، ھازىرمۇ شىنجاڭنىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇر، قىرغىز ۋە باشقا تۈرك مىللەتلەر ئارىسىدا قوللىنىپ كېلىۋاتىدۇ. قوۋۇز ئەجدادلىرىمىزنىڭ غەربكە كۆچۈشى، يىپەك يولىدىكى مەدەنىيەت، سودا ئالاقىسىنىڭ كېڭىيىشىگە ئەگىشىپ، دۇنيادىكى كۆپلىگەن دۆلەتلەرگە تارالغان ۋە كەڭ قوللىنىلىدىغان.