Uyghurئاساسىي لۇغەت
كونىستانتىن
دۇنيا تارىخى
(719 - 775) ۋىزانتىيە ئىمپېراتورى (741 - 775). ئۇ تەختكە چىققاندىن كېيىن مىلادى 741 - 742 - يىللىرى ئارتاۋاسىدېس قوزغىغان توپىلاڭنى تارمار قىلغان. شۇنىڭدىن كېيىن ئەرەبلەر ۋە بۇلغارىيىلىكلەرنىڭ ھۇجۇمىنى كۆپ قېتىم چېكىندۈرگەن. 754 - يىلى دىنىي يىغىن چاقىرىپ، بۇتقا چوقۇنۇشنى ئەيىبلىگەن، كېيىن موناستىرلارنى كەڭ كۆلەمدە تاقاپ، موناستىرلارنىڭ يەر - مۈلۈكلىرىنى مۇسادىرە قىلىپ، ئۇنى ھەربىي ئاقسۆڭەكلەرگە تەقىسم قىلىپ بەرگەن. (<بۇت چېقىش ھەرىكىتى> گە قاراڭ).
دۇنيا تارىخى
(تەخمىنەن 1404 - 1453) ۋىزانتىيە ئىمپېرىيىسىنىڭ ئاخىرقى ئىمپېراتورى (1449 - 1453) مانۇئېل Ⅱ نىڭ ئوغلى. پلوپوننېس يېرىم ئارىلىنىڭ كۆپ قىسمى ئۇنىڭغا قاراشلىق بولغان، لېكىن 1446 - يىلى تۈركىيە سۇلتانى مۇراد Ⅱ تەرىپىدىن مەغلۇپ بولۇپ، بۇ جايدىن ۋاز كېچىشكە مەجبۇر بولغان. 1448 - يىلى ئاكىسى - كورۇل جوننې 8 (1425 - 1448 - يىللىرى تەختتە ئولتۇرغان) ئۆلگەندىن كېيىن تەختكە چىققان، شۇ زاماندا ۋىزانتىيە ئىمپېرىيىسىنىڭ زېمىنى ئەمەلىيەتتە كونستانتىنوپول ۋە ئۇنىڭ ئەتراپى بىلەنلا چەكلىنىپ قالغان. ئۇ پاپا ۋە ئىتالىيە شەھەر جۇمھۇرىيەتلىرىدىن قايتا - قايتا ياردەم سورىغان بولسىمۇ، ئانچە ئۈنۈم بەرمىگەن. 1453 - يىلى 5 - ئاينىڭ 29 - كۈنى، تۈركىيە سۇلتانى مۇھەممەد Ⅱ كونستانتىنوپولنى ئىشغال قىلغان، كونىستانتىن Ⅺ ئۇرۇشتا ئۆلتۈرۈلگەن، ۋىزانتىيە ئىمپېرىيىسى مۇنقەرز بولغان.
دۇنيا تارىخى
(905 - 959) ۋىزانتىيە ئىمپېرىيىسى ماكېدونىيە خاندانلىقىنىڭ كورۇلى (913 - 959). لېئو Ⅵ نىڭ ئوغلى. ياش ۋاقتىدىلا تەختكە چىققان. مىلادى 199 - يىلى ئۇ قېيىن ئاتىسى رومان لېكاپېن (؟ - 948)دىن تەختنى تارتىۋېلىپ، ئۆزىنى رومان Ⅰ دەپ ئاتىغان. 944 - يىلى، رومان Ⅰ چوڭ خوتۇنىدىن بولغان ئوغلى تەرىپىدىن تەختتىن چۈشۈرۈلگەن. ئىككىنچى يىلى كونستانتىن ئۆزى ھاكمىيەت باشقۇرغان. ئۇ ئىچكى جەھەتتە يەرلەرنى قوشۇۋېلىشنى چەكلەپ، يەرلىك ئاقسۆڭەكلەرنىڭ بۆلگۈنچىلىك خاھىشىنى ئاجىزلاشتۇرماقچى بولغان. تاشقى جەھەتتە بۇلغارىيە ۋە روسىيە قاتارلىق دۆلەتلەر بىلەن بولغان دوستانە مۇناسىۋىتىنى داۋاملاشتۇرۇپ، مېسوپوتامىيە ۋە شىمالىي سۈرىيىدىكى ئەرەبلەر بىلەن كۈچىنىڭ بارىچە ئۇرۇش قىلىپ، بەزى رايونلارنى قايتۇرۋالغان. پەن ۋە مەدەنىيەتكە كۆڭۈل بۆلۈپ، ئەسەر يېزىشنى تەشەببۇس قىلىپ، كۆپ خىل ئەسەرلەرنى نەشىر قىلدۇرغان. ئۆزىمۇ <ۋىزانتىيە ۋە ئۇنىڭغا قوشنا دۆلەتلەرنىڭ خاتىرىسى> دېگەن ئەسەرنى يېزىپ، كلاسسىك مەدەنىيەتكە ۋارىسلىق قىلىش ۋە تەتقىق قىلىشنى ئىلگىرى سۈرگەن.