Uyghur←Chineseئاساسىي لۇغەت
كوماراجىۋا
دۇنيا تارىخى
鸠摩罗什
jiū mó luó shí
(350 - 409) مەنا تەرجىمىسى <ئاخىرەتلىك ئوغۇل> دېگەن مەنىدە بولۇپ، قىسقىچە <راجىۋا> ياكى <جىۋا> دەپ ئاتىغان. كېيىنكى چىن دەۋرىدە ئۆتكەن راھىپ ئۇنىڭ ئاتىسى ھىندىستانلىق، ئانىسى كۈسەنلىك. ئۆزى كۈسەندە (ھازىرقى كۇچا ئەتراپى) تۇغۇلغان. 7 يېشىدىن تارتىپ راھىپ بولۇپ، دەسلەپ ھىنايانا تەلىماتىنى، كېيىن ماھايانا تەلىماتىنى ئۆگەنگەن. غەربىي يۇرتنىڭ ھەرقايسى جايلىرىنى كەزگەن. مىلادى 401 - يىلى (كېيىنكى چىن پادىشاھلىقى خوڭشى 3 - يىلى )، كېيىنكى چىن پادىشاھى ياۋشىن ئادەم ئەۋەتىپ ئۇنى چاڭئەنگە ئالدۇرۇپ كەلگەن. كوماراجىۋا پادىشاھ ياۋشىننىڭ قوللىشى بىلەن مۇرتى سىڭجاۋ قاتارلىق 800 دىن ئارتۇق ئادەمنى تەشكىللەپ بۇددىزىمنىڭ <ماخاپراجنا پارامىتاسۇترا>، <پىرادىئانا ساردارماپوندارىكا - سۇترا>، <ئىتىكاپ دارما>، <ساتاساسترا> - قاتالىق 74 قىسىملىق نوم - سۇترالىرىنى تەرجىمە قىلىپ چىققان. ئۇ ماھايانا بۇددىزىمى ئىچىدىكى ناگارجونانىڭ تەلىماتىنى سېستىمىلىق تۇنۇشتۇرغان.