Uyghur←Chineseئاساسىي لۇغەت
يىلتىز
دىنى سۆزلۈكلەر
ئىسلام دىنى
原理
yuán lǐ
بىئولوگىيە
根
gēn
ئۆسۈملۈكنىڭ يەر ئاستى قىسمى بولۇپ، بوغۇم، بوغۇم ئارىلىقى ۋە بەلگىلىك ئورنىدا بىخ بولمايدۇ. يىلتىزىنىڭ دەسلەپكى تۈزۈلۈشى ئېپىدېرما، قوۋزاق قەۋەت ۋە ئوتتۇرا ئوقتىن ئىبارەت ئۈچ قىسىمنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئېپىدېرمىدا يىلتىز تۈكچىسى بولىدۇ، ھاۋا تۆشۈكى بولمايدۇ. قوۋزاق قەۋىتى بىر ئاز تەرەققىي قىلغان نېپىز پوستلۇق توقۇلمىدىن تۈزۈلىدۇ، ئىچكى قوۋزاق قەۋىتى روشەن بولىدۇ. دەسلەپكى ياغاچلىق قىسىم ئوتتۇرا ئوقنىڭ مەركىزىگە نۇرسىمان تارقىلىپ جايلىشىدۇ. ئۇ سىرتتىن باشلاپ يېتىلىش ئۇسۇلى (يەنى سىرتىدىن ئىچىگە قاراپ تەدرىجىي يېتىلىش) دا يېتىلىدۇ. دەسلەپكى ئەۋرىشىملىك قىسىم دەسلەپكى ياغاچلىق قىسىم سىزىقلىرىنىڭ قىر ئارىلىقىغا جايلىشىدۇ. يان يىلتىز ئوتتۇرا ئوق غىلىپىدىن ھاسىل بولىدۇ. يىلتىز تۇپراق ئىچىدە يىلتىز سىسېمىسىنى ھاسىل قىلىپ، ئۆسۈملۈكنى تۇراقلاشتۇرۇش، سۇ ۋە نىئورگانىك تۇزلارنى سۈمۈرۈش رولىنى ئوينايدۇ. يىلتىزدا يەنە زاپاس ساقلاش ۋە ئورگانىك ماددىلارنى بىرىكتۈرۈش ئىقتىدارىمۇ بولىدۇ. بەزى كۆپ يىللىق ئۆسۈملۈكلەرنىڭ يىلتىزى تۇراقسىز بىخ ھاسىل قىلىپ، يېڭى، يەككە تەنىلەرنى ھاسىل قىلىدۇ. بەزى ئۆسۈملۈكلەرنىڭ يىلتىزى ئوخشاش بولمىغان ياشاش شارائىتىغا ماسىشىش جەريانىد فۇنكىسىيىسى ئالاھىدىلىنىپ ھەرخىل ھالەت ئۆزگىرىشلىرىنى ھاسىل قىلىدۇ. مەسىلەن زاپاس ساقلىغۇچى يىلتىز، ھاۋا يىلتىزى، پارازىت يىلتىز قاتارلىقلار.
تەنتەربىيە,باغۋەنچىلىك,دېھقانچىلىق,تېببىي,ماتېماتىكا,ماشىنىسازلىق,پوچتا - تېلېگراف,كومپيۇتېر
根
gēnDتارىخ
圣训正文
shèng xùn zhèng wénDئۇنىۋېرسال
方根
fāng gēnDئۇنىۋېرسال
不定根
bù dìng gēnDئۇنىۋېرسال
根部
gēn bùDئۇنىۋېرسال
起源
qǐ yuánDئۇنىۋېرسال
木本水源
mù běn shuǐ yuánDئۇنىۋېرسال
起因
qǐ yīnDئۇنىۋېرسال
本源
běn yuánDئېلېكترون، ئۇچۇر
起因(起源)
qǐ yīn (qǐ yuán )Dماتېماتىكا
يىلتىز (رادىكال)
根[基]
gēn [jī ]
دىنى سۆزلۈكلەر
بۇددا دىنى
根(能生)
gēn (néng shēng )
دىنى سۆزلۈكلەر
本原
běn yuán
ئۇنىۋېرسال
(ئى)
gēn
根