ياۋا

مەنىداش سۆزلۈكلەر قولغا كۆندۈرۈلمىگەن، يىرتقۇچ؛ كۆچمە؛ ئىنسانىي پەزىلىتى يوق. پىتنە - پاسات ۋەھشىي قوشۇننىڭ ئۆزى. ياۋا موگۇ تېز ئۆسەر. ياۋايى ھايۋاندىن پەخەس بول، ياۋايى ھايۋان تەبىئەتلىك<ئىنسان> دىن تېخىمۇ پەخەس بول.

ئاق تىكەن. بۇ بىر خىل ئۆسۈملۈك بولۇپ، سۈيىنى تۇتماچقا قۇيسا، تۇتماچقا رەڭ بېرىدۇ. يۇمشاق «ۋ _ » بىلەن « ياۋا» مۇ دېيىلىدۇ. 3 - 33

ئوغۇز قەبىلىلىرىدىن بولغان « ياۋا» نىڭ يەنە بىر خىل ئېيتىلىشى. شۇنىڭدەك ئوغۇزچە سوغۇق تەگمەيدىغان دالدا يەرگىمۇ، مەن يۇقىرىدا ئېيتىپ ئۆتكەندەك، « يافا يېر» دېيىلىدۇ. بۇنىڭدا «و _ ۋاۋ» ھەرپىيۇمشاق «ف - f» غا ئالماشتۇرۇلغان. 3 - 33

ياۋا. ئوغۇزلارنىڭ بىر قەبىلىسى. بۇ سۆزنىڭ «و _ ۋاۋ» بىلەن « ياۋا»، «ا _ ئېلىف» بىلەن « ئاۋا» دەپ تەلەپپۇز قىلىنىدىغان شەكىللىرىمۇ بار. 3 - 30

ھىندۇنېزىيىدىكى قەدىمكى دۆلەت ياكى ياۋا دېگەن ياۋادۋىپانىڭ ئاھاڭ ئۆزگىرىشىدىن ئىبارەت، دەپ قارىلىدۇ. بۇرۇنقى ئورنى بەزىلەرنىڭ ئېيتىشىچە سوماترادا، بەزىلەرنىڭ ئېيتىشىچە ياۋادا بولۇپ، يەنە بەزىلەر مۇشۇ ئىكى ئارالنىڭ قوشۇپ ئاتىلىشى دەپ قارايدۇ. مىلادى 435 - يىلى (ليۇسوڭ يۇەنجيا 12 - يىلى) جۇڭگوغا ئەلچى ئەۋەتكەن. تاڭ سۇلالىسىدە يەنە كالنىگا دۆلىتىگە قارىتىلغان. سۇڭ سۇلالىسىگە كەلگەندە، ھازىرقى ياۋانى كۆرسەتكەن. يۇەن سۇلالىسى دەۋرىدە <ياۋا> دەپ تەرجىمە قىلىنغان. ھازىرغىچە شۇ پېتى قوللىنىلماقتا.

دانلىق زىرائەت