国会纵火案

دۇنيا تارىخى رېيخىستاگقا ئوت قويۇش دېلوسى گېرمانىيە فاشىستلىرىنىڭ كوممۇنىستلارغا زىيانكەشلىك قىلىش دېلوسى. 1933-يىل 2-ئاينىڭ 27-كۈنى كېچىسى، ناتسىستلار پارلامېنت بىناسىنى (رېيخىستاگنى) كۆيدۈرۈۋەتكەن. ئەتىسى ناتسىستلار پارتىيىسىنىڭ كاتتىبېشى، پرۇسىي زۇڭلىسى گېرىڭ ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش ئېلان قىلىپ، ئوت قويۇش ۋەقەسى كومپارتىيىسىنىڭ قورالىق قوزغىلاڭ كۆتۈرۈشنىڭ سىگنالى دەپ تۆھمەت چاپلىغان. ناتسىستلار ھۆكۈمىتى جىددىي پەرمان ماقۇللاپ، تەشكىلاتلارغا ئۇيۇشۇپ، سۆز ئەركىنلىكى قاتارلىق ئاساسىي قانۇن ماددىلىرىنى ئەمەلدىن قالدۇرۇغان، كومپارتىيە ۋە تەرەققىيپەرۋەر پارتىيە - گۇرۇھلارنىڭ گېزىت - ژۇرناللىرىنى مەنئى قىلىپ، كومپارتىيە ئەزالىرىنى ھەدەپ قولغا ئالغان. شۇ چاغدا گېرمانىيىدە تۇرۇۋاتقان بۇلغارىيە كومپارتىيىسىنىڭ داھىيىسى دىمىتروۋ قاتارلىق كىشىلەرمۇ قولغا ئېلىنغان. شۇنىڭدىن كېىن يەنە گېرمانىيە كومپارتىيىسىنىڭ رەئىسى تېلمان قولغا ئېلىنغان. ناتسىست دائىرىلىرى 9-ئاينىڭ 21-كۈنىدىن ئىككىنچى يىلى 12-ئايغىچە، لېيپسىگدا ئىغۋاگەرچىلىك خاراكتېرىدىكى سوت ئۇيۇشتۇرغان. دىمىتروۋ سوتتا فاشىزمنىڭ ئەكسىيەتچىل ماھىيىتى ۋە جىنايىتى پاش قىلغان. دۇنيا جامائەتچىلىكىنىڭ بېسىمى ئاستىدا سوت نائىلاج ئۇنى گۇناھسىز دەپ جاكارلاشقا مەجبۇر بولغان.