辜兰经

دۇنيا تارىخى قۇرئان ئەرەب تىلىدىكى an,Kor نىڭ ئاھاڭ تەرجىمىسى. مەنىسى <ئۈنلۈك ئوقۇماق> (قىرائەت قىلماق) دېگەنلىك. ئىسلام دىنىنىڭ كالامى شىرىپى. دەسلەپتە مۇھەممەد پەيغەمبەرنىڭ تەلىماتىنىڭ خاتىرىسى ئىدى. مۇسۇلمانلار ئۇنى ئاللاھنىڭ كەلىمىلىرى، ئاللانىڭ ئەلچىسى جەبرائىل ئارقىلىق ئاسماندىن مۇھەممەد پەيغەمبەرگە ۋەھىي كەلگەن دەپ ھېسابلايدۇ. تۇنجى خەلىپە ئەبۇبەكرى پەرمان چۈشۈرۈپ يىغىپ رەتلەتكۈزگەن، ئۈچىنچى خەلىپە ئوسماننىڭ ۋاقىتغا كەلگەندە بىرلىككە كەلتۈرۈلگەن مۇھىم نۇسخىسى (<ئوسمان نۇسخىسى> دەپمۇ ئاتىلىدۇ) تۈزۈپ چىقىلغان، جەمئىي 30 پارە 114 سۈرە، 6200 دىن ئوشۇق ئايەت بار. ئۇنىڭ ئاساسىي مەزمونى: بىردىنبىر ئىلاھ ئاللاھقا ئېتىقاد قىلىش؛ بويسۇنۇش، شۈكرى قىلىش، خەير - ساخاۋەت ۋە سەدىقە بېرىشنى تەشەببۇس قىلىش؛ تەقدىرگە ئىشىنىشتىن ئىبارەت بولۇپ، ھاكىمىيەت بىلەن دىن بىرلەشتۈرۈلگەن دىنىي كوممۇنا ئۈچۈن دىن، سىياسەت، ئىقتىساد، جەمئىيەت، ھەربىي ۋە قانۇنىي تۈزۈم بىلەن قائىدە - نىزاملارنى بېكىتىپ بېرىلگەن؛ باشقا دىندىكى مۇرىتلار بىلەن بولغان بەس - مۇنازىرىلەر بايان قىلىنغان.